پاسخ ، اين است كه : خير ؛ زيرا :
اوّلًا اين متن با همين سند ، در دو كتاب الإمامة و التبصرة و علل الشرائع نقل شده و در پايان آن ، عبارت « ظاهر أو باطن » ذكر شده است . « 1 » بنا بر اين ، به نظر مىرسد كه متن بصائر الدرجات ، افتادگى داشته باشد .
ثانياً مؤلّف كتاب بصائر الدرجات نيز اين متن را در كنار متونى آورده است كه به امامِ ظاهر و باطن ، اشاره دارند . روايت بعدى در اين متن ، به وجود حجّت غايب ، تصريح دارد . عنوان بعدى نيز در بارهء لزوم وجود هميشگىِ حجّت است كه حتّى اگر تنها دو نفر در روى زمين باشند ، يكى از آنان حجّت خواهد بود .
ثالثاً كتاب بصائر الدرجات در زمان غيبت صغرا و توسّط يك مؤلّف امامىِ معتقد و خالص ، نگاشته شده است . پس طبيعى است كه اين شخص ، متنى مخالف معتقدات رسمىِ خود را نقل نمىكند .
رابعاً مفهوم اين روايت ، آن است كه زمين ، تنها با وجود امامِ ظاهر باقى مىماند ، در حالى كه اكنون بيش از هزار سال از زمان حضور گذشته و دنيا همچنان باقى است .
خامساً احاديثى كه به امام ظاهر و باطن اشاره دارند ، بسى بيشتر و قوىتر از متنى هستند كه تنها ظاهر بودنِ امام را بيان كرده است . بنا بر اين ، در فرض تعارض متون ، آن گروه مقدّم مىشوند .
هامش
( 1 ) . ر . ك : ج 3 ص 181 ح 563 .