الحديث الخاصة و كتاب جامع المقال فيما يتعلّق بأحوال الحديث والرجال « 1 » ، الأربعون حديثاً « 2 » و مجمع البحرين و مطلع النيرين را نام برد .
19 . خليل بن غازى قزوينى ( م 1089 ق ) . وى فاضل ، علّامه ، متكلّم ، محقّق ، مدقّق ، فقيه ، محدّث و ثقه بوده است . « 3 » بنا به گفتهء آقا بزرگ ، وى اخبارى مسلك و منكر اجتهاد بوده است . وى ، « روضه » را جزء الكافى نمىدانست ؛ بلكه معتقد بود از تأليفات ابن ادريس است . « 4 » از آثار وى ، مىتوان به دو كتاب معروف الشافى والصافى فى شرح الكافى اشاره كرد .
20 . محمّد بن مرتضى كاشانى ، معروف به فيض كاشانى ( م 1091 ق ) . وى كه از بزرگان علماى اماميّه و نوابغ علمى سدهء يازدهم هجرى است ، در شهر قم نشو و نما يافت و سپس به كاشان رفت . هنگامى كه سيّد ماجد بن على بحرانى به شيراز آمد ، فيض ، براى بهره بردن از دانش سرشار او و استفاده از محضر ملّا صدراى شيرازى ، بدان شهر كوچ كرد و پس از فراغت از تحصيل به كاشان بازگشت .
شيخ حرّ عاملى ، وى را دانشمندى فاضل ، ماهر ، حكيم ، متكلّم ، فقيه و محقّق معرّفى مىكند و صاحب لؤلؤة البحرين ، در وصف او مىگويد :
محدّث كاشانى ، فاضل ، محدّث و اخبارىِ سرسخت بوده است . « 5 » فيض كاشانى ، در حوزههاى مختلف ، اعم از اعتقادات ، قرآن ، حديث ، اخلاق ، مناجات و . . . ، آثارى به زبان فارسى و عربى دارد و به قول سيّد نعمة اللَّه جزائرى ، شاگرد وى ، 1214 اثر دارد ؛ « 6 » ولى تا حدود 110 كتاب از آثار وى را در كتب تذكره نام
هامش
( 1 ) . رياض العلماء ، ج 4 ، ص 332 .
( 2 ) . الذريعة ، ج 1 ، ص 423 .
( 3 ) . أمل الآمل ، ج 2 ، ص 112 .
( 4 ) . طبقات أعلام الشيعة ، ج 5 ، ص 203 .
( 5 ) . لؤلؤة البحرين ، ص 133 .
( 6 ) . تعليقة أمل الآمل ، ص 307 .