نويسنده به تقسيمبندى روايت ، عنايت داشته است : الدرّ والمرجان فى الأحاديث الصحاح والحسان « 1 » و النهج الوضّاح فى الأحاديث الصحاح . « 2 » متأسّفانه ، اين دو اثر از ميان رفته است .
پس از علّامهء حلّى ، فقيه بزرگ و تأثيرگذار شهيد اوّل ( مق 778 ) در مقدّمهء كتاب فقهى ذكرى الشيعة ، به برخى از مباحث مرتبط با حديث پرداخته است . در اينجا گزارشى از ديدگاههاى ايشان دربارهء مباحث درايه ، ارائه مىشود .
از نظر شهيد ، سنّت ، عبارت است از روش پيامبر اكرم ، بالاصاله ، و روش امام عليه السلام ، به نيابت ، كه از ايشان حكايت شده است . سنّت ، عبارت است از قول و فعل و تقرير معصوم كه اقسامى دارد :
1 . متواتر . حديثى كه راويان آن به حدّى است كه از سخن ايشان ، علم حاصل مىشود ( مانند حديث غدير ) ؛
2 . خبر واحد . حديثى كه راويان آن به اندازهاى نيستند كه از سخن ايشان ، علم حاصل شود .
3 . خبر مشهور . حديثى كه راويان آن ، بيش از سه تن باشند . به اين حديث ، مستفيض هم گفته مىشود . گاه خبر مشهور ، به حديثى گفته مىشود كه عمل به آن ، ميان علما شهرت يافته است .
4 . صحيح . حديثى است كه سلسلهء سند آن به وسيلهء راويان عادل امامى ، به معصوم ، متّصل است ( به حديث صحيح ، متّصل و مُعَنعَن هم گفته مىشود . هرچند اين دو ، اعم از حديث صحيحاند ) .
گاه صحيح به خبرى گفته مىشود كه طريق آن از طعن ، مصون است ، اگرچه
هامش
( 1 ) . خلاصة الأقوال ، ص 110 ؛ مكتبة العلّامة الحلّى ، ص 128 ؛ الذريعة ، ج 8 ، ص 87 ( ش 312 ) .
( 2 ) . خلاصة الأقوال ، ص 113 ؛ مكتبة العلّامة الحلّى ، ص 217 ؛ الذريعة ، ج 24 ، ص 427 ( ش 2229 ) .