و تعريف در موضوع له معرّف به الف و لام مىباشد .
غير خال عن التّعسّف : كلمهء « خال » در اصل « خالى » بوده كه اعلال « قاض » شده و كلمهء « التّعسّف » به معناى بيراهه روى و نسنجيده بودن مىباشد .
هذا مضافا الى الخ : كلمهء « هذا » به معناى « خذ ذا » اين را داشته باش و مشار اليه « ذا » اشكال يادشده بوده و كلمهء « مضافا » يعنى علاوه آنكه ، و شروع در اشكال ديگر بوده و معناى عبارت چنين است : « اين اشكال را داشته باش علاوه آنكه الخ »
انّ الوضع لما لا حاجة اليه : ضمير در « اليه » به ماء موصوله در « لما » به معناى « معناى متعيّن و مقيّد » برگشته و كلمهء « الوضع » اسم براى « انّ » و جملهء « لا حاجة اليه » صلهء ماء موصوله و ماء موصوله با صلهاش ، مجرور به « لام » و اين جار و مجرور متعلّق به « الوضع » بوده و خبر « انّ » جملهء « كان لغوا » مىباشد .
من التّجريد عنه و الغائه : ضمير در « عنه » و « الغائه » به « ما لا حاجة اليه » يعنى معناى متعيّن و مقيّد برمىگردد .
على حمل المعرّف باللّام : يعنى معرفهء به الف و لام را محمول قرار داد مثل : « زيد هو الانسان »
او الحمل عليه : ضمير در « عليه » به معرّف به الف و لام برگشته و مقصود از عبارت ، آن است كه معرفهء به الف و لام موضوع قرار گيرد مثل : « الرّجل فى الدار » .
كان لغوا كما اشرنا اليه : ضمير در « كان » به وضع و ضمير در « اليه » به لغو بودن چنين وضعى برگشته و عبارت « كان لغوا » خبر براى « انّ الوضع » مىباشد .
انّ اللّام مطلقا تكون للتّزيين : مقصود از « مطلقا » يعنى الف و لام در همهء اقسام و ضمير در « تكون » به « اللّام » برگشته و مقصود « للتّزيين » يعنى الف و لام زينت مىباشد .
و استفادة الخصوصيّات انّما تكون الخ : مقصود از « الخصوصيّات » تعريف جنس ، استغراق و عهد بوده و ضمير در « تكون » به « استفادة الخصوصيّات » برمىگردد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 504
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٠٤