برمىگردد .
ينزّل على انّ المؤثّر عند الشّارع هو المؤثّر عند العرف : ضمير نايب فاعلى در « ينزّل » به اطلاق الفاظ معاملات و ضمير « هو » به « مؤثّر عند الشّارع » برگشته و مقصود آن است كه مؤثّر عند الشّارع يعنى عقد و معامله در نزد شارع همان چيزى است كه عرف آن را معامله و عقد بيع مىداند .
و لم يعتبر فى تأثيره عنده : ضمير در « تأثيره » به « المؤثّر » و در « عنده » به شارع برمىگردد .
غير ما اعتبر فيه عندهم : كلمه « غير » نايب فاعل براى « لم يعتبر » بوده و اضافه به بعدش شده ، ضمير نايب فاعلى در « اعتبر » به ماء موصوله به معناى شرايط و ضمير در « فيه » به مؤثّر عند الشّارع و در « عندهم » به عرف برمىگردد .
كما ينزّل عليه اطلاق كلام غيره : ضمير در « عليه » به مؤثّر عند العرف و در « غيره » به شارع برمىگردد .
حيث انّه منهم و لو اعتبر فى تاثيره ما شكّ فى اعتباره : ضمير در « انّه » و « اعتبر » به شارع و در « منهم » به عرف و در « تاثيره » به مؤثّر عند الشّارع و در « اعتباره » به ماء موصوله برگشته و اين عبارت ، بيان دليل تنزيل مؤثّر نزد شارع بر مؤثّر نزد عرف به هنگام شكّ مىباشد .
كان عليه البيان و نصب القرينة عليه : ضمير در « عليه » اوّلى به شارع و در « عليه » دوّمى به « اعتباره » يعنى اعتبار شرط مشكوك برمىگردد .
و حيث لم ينصب : يعنى « حيث لم ينصب القرينة على عدم اعتباره » بنابراين ، كلمهء « القرينة الخ » مفعول محذوف براى « لم ينصب » مىباشد .
بان عدم اعتباره عنده ايضا : كلمه « بان » به معناى « ظهر » بوده و ضمير در « اعتباره » به شرط مشكوك و در « عنده » به شارع برگشته و مقصود از « ايضا » همانند عرف مىباشد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 275
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٢٧٥