همانا جارى نمىشود ( برائت ) در موردى كه ، وقتى باشد مأمور به ، امر واحد خارجيّهاى كه مسبّب بوده از مركّبى كه مردّد است بين اقلّ و اكثر ، همچون طهارت مسبّب از غسل و وضوء در موردى كه شكّ مىشود در اجزاء آن دو ( غسل و وضوء ) . اين ( تصوير از جامع ) بنا بر صحيح است . و امّا بنا بر اعمّ ، پس تصوير جامع در نهايت اشكال است .
نكات دستورى و توضيح واژگان
بأنّه لا يكاد يصحّ هذا : ضمير در « بأنّه » به معناى شأن و مشاراليه « هذا » اينگونه تصوير از نزاع مىباشد .
علم انّ العلاقة : منظور از « العلاقة » علاقه بين معانى لغوى و بين هريك از معانى صحيح و اعمّ است .
اعتبرت كذلك : ضمير نايب فاعلى در « اعتبرت » به علاقه برگشته و مقصود از « كذلك » بين معانى لغوى و بين هريك از معانى صحيح و اعمّ مىباشد .
انّ بناء الشارع : عطف به « انّ العلاقة » مىباشد .
في محاوراته : ضمير در « محاوراته » به شارع برمىگردد .
على ارادته : جار و مجرور متعلق به « استقر » و ضمير مستتر فاعلى « هو » در مصدر « ارادته » به شارع و ضمير متصل مفعولى به هريك از صحيح و اعمّ برمىگردد .
كان هذا قرينة عليه : مشاراليه « هذا » استقرار بناء شارع و ضمير در « عليه » به معناى اراده شده برمىگردد .
باثبات ذلك : مشاراليه « ذلك » دو امر ذكر شده يعنى اعتبار علاقه به نحو مذكور و استقرار بناع شارع مىباشد .
بما ذكرنا : يعنى به تصويرى كه از نزاع بين صحيحى و اعمّى بنا بر قول به عدم ثبوت حقيقت شرعيّه ذكر كرديم .
تصوير النّزاع : مضاف و مضاف اليه و فاعل « انقدح » مىباشد .