به تعليلات و ضمير مفعولى در « ذكرناه » به ماء موصوله به معناى تقرير و در « فحكمه » به نهى غيرى مقدّمى و در « كلّه » به « هذا » كه مشاراليهاش ، بيان بوده برگشته و مشار اليه « هذه » بيانات مىباشد .
الى ذلك فيما تقدّم فانّه . . . هناك . . . ذكره . . . بينهما . . . لا يكشف . . . حزازة الخ : ضمير در « تقدّم » به ماء موصوله به معناى بيان و ضمير مفعولى در « ذكره » به وجه و در « بينهما » به نهى نفسى و نهى غيرى و در « لا يكشف » به نهى غيرى برگشته و ضمير در « فانّه » به معناى شأن بوده و مشار اليه « ذلك » مقتضى فساد بودن نهى غيرى و مشار اليه « هناك » بحث ضدّ بوده و كلمهء « حزازة » به معناى درد ناشى از خشم و اينجا به معناى ناخوشايندى مىباشد .
على ما كان عليه من المصلحة . . . لها . . . به . . . به . . . ناقشناه هناك . . . ليسا يدوران الخ : ضمير در « كان » به منهى عنه و در « عليه » به ماء موصوله كه « من المصلحة الخ » بيانش بوده و در « لها » به مصلحت ذاتيّه در هر دو « به » به منهى عنه و ضمير مفعولى در « ناقشناه » به وجه و در « ليسا » و « يدوران » به تقرّب و دورى جستن برگشته و مشار اليه « هناك » بحث ضدّ مىباشد .
فى حال كونه . . . ان يكون متقرّبا به اليه . . . و ان كان غيريّا يوجب . . . لم يشتمل الخ : ضمير در « كونه » به فعل و در « ان يكون » و در « به » به فعل مبعّد و در « اليه » به مولى و در « كان » و « يوجب » و در « لم يشتمل » به نهى غيرى برمىگردد .
انّه يقتضى . . . بما هو مبعّد . . . اكثر منها . . . لا يوجب . . . و لاجل هذا . . . صحّتها شرعا : ضمير در « انّه » و در « يقتضى » به نهى تنزيهى و ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى عمل و ضمير در « منها » به مرتبه و در « لا يوجب » به « هذا الفرق » فرق در مرتبه و در « صحّتها » به عبادت برگشته و مشار اليه « هذا » مقتضى بودن نهى تنزيهى بر فساد مىباشد .
لو اتى بها . . . لا الكراهة . . . الوارد فيها يكون . . . و ليس . . . و الرّدع عنه : ضمير در « بها » و در
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 996
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٩٩٦