به معناى شأن بوده و در « لا يرتبط » به « ذلك » كه مشاراليهاش ، تعدّد معنون به تعدّد عنوان و عدم تعدّد بوده و ضمير در « ليس » و در « لم يتعدّد » به معنون و ضمير « هو » به حقّ برمىگردد .
يتعلّق بالمعنون . . . كما هو المعروف . . . انّه . . . فقد يتعدّد و قد لا يتعدّد : ضمير در « يتعلّق » به تكليف و ضمير « هو » به سرايت كردن و در « يتعدّد » و « لا يتعدّد » به معنون برگشته و ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد .
فليس هناك . . . تقضى . . . يوجب تعدّد المعنون . . . بتنقيحها الخ : مشار اليه « هناك » سرايت تكليف از عنوان به معنون بوده و ضمير در « تقضى » و در « تنقيحها » به قاعدهء عامّ و در « يوجب » به تعدّد عنوان برمىگردد .
و كانّ نظره الشّريف يرمى . . . صدقهما . . . لما كانا . . . هناك جهتان الخ : ضمير در « نظره » به بعض اعاظم و در « يرمى » به « نظره » و در « صدقهما » و در « كانا » به عامّين من وجه برگشته و مشار اليه « هناك » مصداق مورد التقاء مىباشد .
احداهما هو الواجب و ثانيتهما هو المحرّم . . . يكونان شيئا واحدا و هو ذات المحيّث الخ : ضمير در « احداهما » و در « ثانيتهما » به جهتان و ضمير « هو » اوّلى به « احداهما » و دوّمى به « ثانيتهما » و در « يكونان » به واجب و محرّم و ضمير « هو » به شىء واحد برگشته و كلمهء « المحيّث » به صيغهء اسم مفعول و به معناى حيثيّت و جهتدار بودن مىباشد .
و حينئذ يقع . . . ما لا يخفى . . . معنونه . . . يكون منتزعا منه . . . مباينة لها ماهيّة و وجودا : مقصود از « حينئذ » يعنى « حين كون الواجب و المحرم شيئا واحدا » بوده و ضمير در « لا يخفى » به ماء موصوله به معناى اشكال و در « معنونه » و در « يكون » به عنوان و در « منه » به معنون و در « لها » به ذات برگشته و كلمهء « مباينة » صفت بعد از صفت براى « حيثيّة » بوده و دو كلمهء « ماهيّة » و « وجودا » تمييز مىباشند .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 884
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٨٨٤