لا باصل الوضوء بما هو . . . عباديّته . . . انّ عباديّته لا تلائم الخ : يعنى « لا يتعلّق باصل الخ » و ضمير « هو » و ضمير در هر دو « عباديّته » به وضوء و در « لا تلائم » به « عباديّته » برمىگردد .
بل عباديّته . . . أن تكون . . . الغيرىّ به و من هنا . . . عليه لانّه عبادة فى نفسه : ضمير در « عباديّته » و در « به » و در « عليه » و در « انّه » و در « نفسه » به وضوء و در « تكون » به « عباديّته » برگشته و مشار اليه « هنا » فرض تحقّق عبادى بودن وضوء قبل از فرض تعلّق امر غيرى به آن مىباشد .
و هو انّه . . . فما هو . . . لعباديّتها و المعروف انّه . . . بتعلّق امر بها . . . قصد امتثاله : ضمير اوّلى « هو » به « اشكال آخر » و دوّمى به ماء موصوله به معناى امر و در « لعباديّتها » به طهارتهاى سهگانه و در « بها » به عبادت و در « امتثاله » به امر برگشته و ضمير در هر دو « انّه » به معناى شأن مىباشد .
هو المقدّم . . . عندهم و ليس لها . . . عباديّتها على انّه . . . هو المصحّح لعباديّتها : ضمير « هو » به قصد امتثال امر و در « عندهم » به علما و در « لها » و در « عباديّتها » و « لعباديّتها » به طهارات برگشته و ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و معناى « على انّه » يعنى علاوه بر اشكال يادشده . . . مىباشد .
لتوقّف عباديّتها حينئذ . . . و المفروض . . . فرض عباديّتها : ضمير در هر دو « عباديّتها » به طهارات برگشته و مقصود از « حينئذ » يعنى « حين اذ كان الامر الغيرىّ مصحّحا » بوده .
لانّه انّما تعلّق بها بما هى . . . و هو خلف محال . . . و احسنها : ضمير در « لانّه » و « تعلّق » به امر غيرى و در « بها » و ضمير « هى » به طهارات و ضمير « هو » به لزوم تقدّم متأخّر و تأخّر متقدّم و در « احسنها » به وجوه برگشته و كلمهء « احسنها » مبتدا و خبرش ، جملهء « هو انّ المصحّح الخ » مىباشد .
لا تكون الّا . . . بها هو انّ . . . هو الامر . . . لها فى حدّ ذاتها السّابق . . . بها : ضمير در « لا تكون »
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 572
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٧٢