205 - با توجه به اينكه وجوب مقدّمه تابع وجوب ذى المقدّمه در اطلاق و اشتراط بوده و قبل از حصول وجوب ذى المقدّمه ، وجوب مقدّمه ممكن نيست كه فعلى شده و تحقّق پيدا كند ، چه اشكالى شده و جواب مصنّف چيست ؟
( و من هنا . . . بحث المقدّمات المفوّتة )
ج : مىفرمايد : بههمينجهت ، فقها اشكال كردهاند در واجب شدن مقدّمه قبل از زمان ذى المقدّمه در مقدّمات مفوّتهء واجب . مثل واجب شدن غسل مثلا قبل از فجر براى تحصيل و ادراك روزه با طهارت به هنگام طلوع فجر . زيرا غسل نكردن قبل از فجر ، موجب تفويت و از دست دادن واجب در وقتش يعنى در وقت طلوع فجر خواهد شد . و به همين دليل كه عدم تحصيل اين نوع مقدّمات ، موجب تفويت واجب مىشود ، به آنها مقدّمهء مفوّته گفته شده است . به عبارت ديگر ، ترك مقدّمه قبل از وقت واجب شدن واجب ، موجب تفويت واجب در وقتش مىشود . به همين دليل فقها فرمودهاند : مقدّمهء مفوّتهء واجب مثل غسل قبل از وقت وجوبش ، واجب است حال آنكه خود روزه ، قبل از وقتش ، واجب نخواهد بود . بنابراين ، چگونه ممكن است وجوب مقدّمهاش ، فعلى باشد ؟ « 1 »
مصنّف مىفرمايد : حلّ اين مشكل در بحث مقدّمات مفوّته خواهد آمد . « 2 »
هامش
( 1 ) - چنان كه قبلا گذشت ؛ در ماه مبارك رمضان ، وجوب فعلى روزه با طلوع فجر مىباشد . حال شخص جنب ، براى آنكه روزهء روز بعدش صحيح باشد ، بايد قبل از طلوع فجر ، غسل كند تا روزهاش صحيح باشد . يعنى غسل كه مقدّمهء براى صحّت روزه مىباشد ، قبل از آنكه وجوب خود روزه يعنى ذى المقدّمه ، فعلى شود ، وجوب مقدّمهاش يعنى وجوب غسل ، فعلى شده است .
( 2 ) - در « امر هشتم ، مقدّمات مفوّته » .