لا ينبغى ان يكون هو المقصود . . . هنا : ضمير « هو » به « هذا الوجه » برگشته و مشار اليه « هنا » وجوب غيرى مىباشد .
يثبت للمقدّمة غير وجوب ذيها النّفسيّ : ضمير در « يثبت » به وجوب حقيقى آخر كه كلمهء « غير » صفت براى آن بوده برگشته و ضمير در « ذيها » به مقدّمه برمىگردد و كلمهء « النّفسيّ » صفت براى « ذيها » مىباشد .
بان يكون لكلّ من المقدّمة و ذيها وجوب قائم به حقيقة : ضمير در « ذيها » به مقدّمه و در « به » به هريك از مقدّمه و ذى المقدّمه برگشته و كلمهء « حقيقة » تمييز نسبت براى « قائم به » مىباشد .
ليس وجوبا يزيد . . . فيه نزاعا عمليّا : ضمير در « ليس » به وجوب بالعرض و در « يزيد » و « فيه » به وجوب برمىگردد .
2 - ان يكون معنى الخ : يعنى « المعنى الثّانى ان يكون الخ » نكات دستورى ، مانند قبلى است .
و لكنّه بعد البعث نحو ذيها مرتّب عليه الخ : ضمير در « لكنّه » اسمش بوده و به بعث به مقدّمه برگشته و ضمير در « ذيها » به مقدّمه و در « عليه » به بعث به ذى المقدّمه برمىگردد و كلمهء « مرتّب » خبر براى « لكنّه » مىباشد .
فيكون من قبيل الخ : ضمير در « يكون » به ترتّب در وجود برمىگردد .
و لكن . . . ايضا لا ينبغى ان يكون هو المقصود هنا : مقصود از « ايضا » مثل معناى اوّل بوده و ضمير « هو » به « هذا الوجه » وجه دوّم برگشته و مشار اليه « هنا » وجوب غيرى مىباشد .
فانّه لو كان ذلك هو المقصود : ضمير در « فانّه » به معناى شأن بوده و ضمير « هو » به « ذلك » كه مشاراليهاش ، اين وجه از تبعيّت بوده برمىگردد .
له السّبق فى الوجود فقط و هذا ينافى الخ : ضمير در « له » به وجوب ذى المقدّمه برگشته و ضمير در « ينافى » به « هذا » كه مشاراليهاش ، وجوب نفسى ديگر داشتن مقدّمه در مقابل
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 403
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٤٠٣