« من مصلحة » بيان « الواقع » بوده و مقصود از « لا اكثر » يعنى « لا اكثر ممّا فات من الواقع » مىباشد .
امّا مصلحة . . . فلم تفت . . . تحصيلها : ضمير در « لم تفت » و در « تحصيلها » به مصلحت اصل فعل برمىگردد .
فما هو . . . يتدارك بها . . . حتّى يلزم الاجزاء : ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى دليل و در « بها » به مصلحت برمىگردد .
انّ المعروف عندهم . . . فيها قد اخذت الخ : ضمير در « عندهم » به اماميّه و در « فيها » به موضوعات و ضمير نايب فاعلى در « اخذت » به اماره برمىگردد .
و نحوها فان اصابت الواقع فذاك : ضمير در « نحوها » به قواعد يادشده و در « اصابت » به اماره برگشته و مقصود از « فذاك » يعنى « فذاك مطلوب » يعنى مصلحت واقع تحصيل شده است .
و ان اخطأت . . . حاله و لا تحدث بسببها . . . بها الخ : ضمير در « اخطأت » به اماره و در « حاله » به واقع و در « بسببها » به اماره و در « بها » به مصلحت حادثشده برمىگردد .
ان المكلّف معها . . . و شأنها فى ذلك الخ : ضمير در « معها » به اماره و در « شأنها » به امارهء در موضوعات برگشته و مشار اليه « ذلك » مجزى بودن و مجزى نبودن مىباشد .
فى حملها . . . هو . . . دلّ . . . هو نفسه دلّ على حجّيّتها الخ : ضمير در « حملها » به امارهء در موضوعات و ضمير « هو » اوّلى به سرّ و ضمير در هر دو « دلّ » و در « نفسه » و ضمير « هو » دوّمى به دليل و ضمير در « حجّيّتها » به اماره برمىگردد .
لا انّ . . . هنا يقتضى . . . على بطلانه : مشار اليه « هنا » اماره بر موضوعات و ضمير در « يقتضى » به قول به موضوعيّت و در « بطلانه » به تصويب برمىگردد .
و عليه . . . ايضا لا تقضى . . . بينها الخ : ضمير در « عليه » به اخذ امارهء در موضوعات به نحو
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 322
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٣٢٢