شدن نماز در سفر در آنجا كه دليل وارد شده است : « إذا خفي الاذان فقصّر و اذا خفيت الجدران فقصّر » .
495 - نحوهء دوّم از متعدّد بودن شرط و اتحاد جزاء چگونه است ؟ ( 2 - ان يكون . . .
فاغتسل )
ج : مىفرمايد : آن است كه جزاء در اين موارد قابل تكرار باشد . « 1 » مثل « اذا اجنبت فاغتسل » و « اذا مسست ميّتا فاغتسل » .
496 - رابطهء بين دو جملهء شرطيّه بنا بر مفهوم داشتن جملهء شرطيّه ، چگونه بوده و چه بايد كرد ؟ ( امّا النّحو الاوّل فيقع . . . باحد وجهين )
ج : مىفرمايد : در اين صورت بين دو دليل ، تعارض واقع مىشود . ولى اين تعارض بين مفهوم هريك از دو دليل با منطوق ديگرى مىباشد . « 2 » در اين صورت چارهاى نيست جز
هامش
قربت باشد لغو و بيهوده است . حال اگر بنا بر اينكه صداى اذان را نشنيد و نماز خواند ( اگرچه ديوار شهر پيدا است ) نماز مأمور به ، اتيان شده است . حال اگر با ديده نشدن ديوار نيز بخواهيم نماز بخوانيم ، اين نماز دوم ، مأمور به نخواهد بود .
( 1 ) - زيرا دليلى از خارج نداريم كه تنها يك غسل بر مكلّف واجب باشد . بلكه غسل ، ناشى از سبب آن مىباشد . مثلا اگر كسى جنب شود و غسل كند و مجددا جنب شود باز هم بايد غسل كند و يا بعد از غسل از جنابت اگر مسّ ميّت كند ، باز بايد غسل كند . و هر غسل نيز مأمور به مىباشد .
( 2 ) - مثلا مفهوم « اذا خفى الاذان فقصّر » آن است كه « اگر اذان شنيده نشد بايد نماز را تمام خواند اعمّ از اينكه ديوار شهر ديده شود يا ديده نشود » و حال آنكه منطوق « اذا خفيت الجدران فقصّر » مىگويد : وقتى ديوار ديده نشود بايد نماز را شكسته خواند . پس مفهوم « اذا خفى الاذان » با منطوق « اذا خفيت الجدران » متعارض مىشود .
مفهوم « اذا خفيت الجدران فقصّر » نيز كه مىگويد : « وقتى ديوار شهر ديده نشد بايد نماز را تمام خواند