739 - آيا قول چهارم كه اعتبار لا به شرط مقسمى را مصحّح وضع قرار داده و نه قيد موضوع ، همانند قول قدماء نمىباشد و هيچ فرقى با هم ندارند ؟ ( و عليه يكون هذا القول . . . صحّة النّسبة اليهم ) .
ج : مىفرمايد با توجه به اينكه در اين قول ، لحاظ لا به شرطى را مصحّح براى وضع قرار داده و نه قيد براى موضوع بايد گفت ، اين قول همان قول قدماء بنا بر تصوير دوّم است ولى فرقى كه بين اين قول از متأخّرين با قول قدماء دارد آن است كه استعمال لفظ مطلق در مقيّد مجاز نمىباشد و حال آنكه قدماء قائل به مجازيّت استعمال لفظ مطلق در مقيّد مىباشند . در نتيجه آنكه قول قدماء منحصر به تصوير اوّل شده « 1 » بنا بر آنكه صحيح باشد نسبت داده شده به آنان مبنى بر مجاز بودن استعمال لفظ مطلق در مقيّد .
هامش
( 1 ) - يعنى اطلاق به نحو قيد در موضوع له اسماء اجناس لحاظ شده است . زيرا در اين صورت است كه استعمال لفظ مطلق و از جمله اسماء اجناس در معناى مقيّد ، استعمال در غير موضوع له خواهد بود . بنابراين ، قول چهارم متأخّرين نيز به خلاف نظر قدماى از اصحاب مىباشد .