ناحيهء اجمال معناى مخصّص نمىباشد ، بلكه شكّ در مخصّص از ناحيهء داخل بودن فردى از افراد عامّ در معناى خاصّ مىباشد در حالى كه معناى خاصّ روشن بوده و اجمالى ندارد . مثلا در مثال سابق با فرض اينكه معناى خاصّ روشن بوده و تغيّر ، شامل تغيّر حسّى فقط مىشود ولى نمىدانيم اين آب خارجى كه در آن شيرهء نجس ريخته شده و رنگش تغيير كرده ، آيا تغيير رنگش واسطهء نجاست شيره بوده تا از افراد خاصّ شده و از تحت حكم عامّ خارج شود و يا تغيير رنگش به واسطهء نجاست نبوده بلكه از خود شيره بوده و تحت حكم عامّ باقى است و همچنان پاك مىباشد ؟
624 - اجمال شبههء مفهوميّهء خاصّ به چه دليل بوده و با توجه به دليل اجمال و نوع مخصّص چه تقسيماتى براى شبههء مفهوميّه خواهد بود ؟
ج : مىفرمايد : اجمال مخصّص در شبههء مفهوميّه : 1 - يا به دليل دوران مفهوم خاصّ بين اقلّ و اكثر بوده مثل مثال اوّل . زيرا معناى خاصّ دائر بين تخصيص خصوص تغيّر حسّى بوده يا اعمّ از تغيّر حسّى و تقديرى مىباشد . بنابراين ، اقلّ يعنى تغيّر حسى ، قدر متيقّن از معناى خاصّ بوده و اكثر ، تغيّر اعمّ از حسّى و تقديرى مىباشد . « 1 »
هامش
( 1 ) - يعنى اگر معناى مخصّص ، اعمّ از تغيّر حسّى و تقديرى ، باشد ، افراد بيشترى را خاصّ از عامّ خارج مىكند ولى اگر فقط تغيّر حسّى باشد ، افراد كمترى را خارج مىكند .