برمىگردد .
اى انّه : ضمير در « انّه » به قيد برمىگردد .
فيجب عليه : ضمير در « عليه » به مكلّف برمىگردد .
اذا علم : ضمير در « علم » به مكلّف برمىگردد .
فيما بعد : كلمه « بعد » مبنى بر ضم و بريده از اضافه و مضافاليهاش محذوف مىباشد . يعنى « فيما بعد المقدّمات » .
شرح ( پرسش و پاسخ )
385 - از واجب معلّق در چند مقام بحث مىشود ؟ ( و قد وقع . . . فى مقامين )
ج : مىفرمايد : بحث در دو مقام مىشود .
386 - مقام اوّل بحث از واجب معلّق چه بوده و نظر مصنّف چيست ؟ ( الاوّل : فى . . . و هو المختار )
ج : مىفرمايد : مقام اوّل آن است آيا واجب معلّق امكان دارد يا نه « 1 » ؟ و معروف از صاحب فصول ، قول به امكان و وقوع آن بوده « 2 » و حال آنكه نظر اكثر اصوليّون بر مستحيل بودنش مىباشد . نظر اكثر يعنى قول به مستحيل بودن ، مختار مىباشد .
387 - بيان مستحيل بودن و دليل قول به امكان وقوع آن چيست ؟ ( و سنتعرّض . . .
عليها فى زمانه )
هامش
( 1 ) - يعنى بحث در مقام ثبوت است كه اصلا واجب معلّق ، امر ممكنى است يا محال ؟
( 2 ) - يعنى هم در مقام ثبوت امكان دارد و هم اثباتا ممكن است . يعنى واقع هم شده است مثل حجّ .