مطلوب ، قهرا بر اوّل وجودات آن ( مطلوب ) . پس اگر اتيان كرده باشد مكلّف به آنچه كه امر شده ( مكلّف ) به آن ( واجب ) بيشتر از يك بار ، پس امتثال مىباشد ( امتثال ) با وجود اوّل ، و مىباشد دوّمى لغو محض ، همچون نماز يوميّه .
2 - اينكه باشد مطلوب ، وجود واحد با قيد واحد بودن - يعنى به شرط اينكه اضافه نشود ( وجودى ) بر اوّل وجودات آن ( مطلوب ) - پس اگر انجام دهد مكلّف در اين هنگام ، مأمور به را دو بار ، حاصل نمىشود امتثال اصلا ، همچون تكبيرة الاحرام براى نماز . پس همانا انجام دادن دوّمى ( تكبيرة الاحرام ) به دنبال اوّلى ، باطلكنندهء اوّلى است و آن ( نماز ) واقع مىشود در حالى كه باطل است .
3 - اينكه مىباشد مطلوب ، وجود متكرّر آن ( وجود ) . پس مىباشد مطلوب ، آن ( مطلوب ) مجموع به واسطهء آنچه ( قيدى ) كه آن ( قيد ) مجموع است . پس حاصل نمىشود امتثال با مرّه اصلا . همچون ركعات يك نماز و يا نه به شرط تكرر آن ( وجود ) - به معنا اينكه همانا مىباشد مطلوب ، هريك از وجودات - همچون روزهء روزهاى ماه رمضان . پس براى هربار ، امتثال خاصّ آن ( بار ) است .
نكات دستورى و توضيح واژگان
8 - المرّة و التّكرار : يعنى « الثّامن المرّة و التّكرار » . مقصود از مرّه يعنى بار اوّل و يكبار و مقصود از تكرار نيز بار دوّم مىباشد .
ايضا : يعنى همان چهار قول در اينجا نيز جريان دارد .
و المختار هنا كالمختار هناك : مشار اليه « هنا » بحث مرّه و تكرار و مشار اليه « هناك » بحث فور و تراخى مىباشد .
لا بهيئتها و لا بمادّتها : ضميرهاى مؤنث به صيغه برمىگردد .