« هذه الامور » برگشته و كلمهء « واو » حاليه و جمله بعدش حال مىباشد .
استعمال اللفظ فى معناه : كلمهء « استعمال » به اعتبار اضافه شدنش ، مفعول مطلق نوعى بوده و ضمير در « معناه » به لفظ برمىگردد .
فى انّه ايّها المعنى الحقيقى : ضمير در « انّه » به معناى شأن و در « ايّها » به هذه الامور برگشته و كلمهء « ايّها » مبتدا و كلمهء « المعنى الحقيقىّ » خبر و اين مبتدا و خبر نيز خبر « انّه » مىباشد .
الموضوع له الهيئة : كلمهء « الموضوع » صفت « المعنى الحقيقى » و كلمهء « الهيئة » نايب فاعل « الموضوع » بوده و ضمير در « له » به الف و لام « الموضوع » كه به معناى « الّذى » بوده برمىگردد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
287 - مدلول و موضوع له هيئت امر بنا بر دلالتش بر نسبت طلبيّه چيست و چه تعابيرى از آن مىشود ؟ ( و على هذا . . . فعبّر )
ج : مىفرمايد : مدلول و مفاد هيئت امر عبارت از نسبت طلبيّه مىخواهى بگو نسبت بعثيّه به منظور قرار دادن مأمور به و مطلوب ، برعهدهء مخاطب بوده و اينكه متكلّم انگيزه در نفس مخاطب ايجاد كرده و او را تحريك و وادار به انجام مأمور به كند .
خلاصه هرچه مىخواهى از اين نسبت طلبيّه تعبير كن . « 1 »
288 - اگر مدلول و موضوع له هيئت امر نسبت طلبيّه و بعثيّه مىباشد پس چرا در
هامش
( 1 ) - چنانچه بعضى از آن به نسبت ارساليّه و طلب انشايى « نهاية الافكار 1 / 178 » و بعضى به نسبت ايقاعيّه « فوائد الاصول 1 / 129 » و بعضى نيز به انشاى طلب « كفاية الاصول 1 / 102 » تعبير كردهاند ولى گفتهاند كه ارسال يا ايقاع و يا انشاى نسبت با انگيزه و دواعى مختلف مىباشد .