278 - اختلاف در اينكه آيا لفظ امر به معناى طلب دلالت بر وجوب دارد يا استحباب و يا اعمّ چگونه است ؟ « 1 » ( اختلفوا فى . . . غير ذلك )
ج : مىفرمايد : علما در اينكه لفظ امر به معناى طلب ، دلالت بر وجوب يا استحباب و يا اعمّ از وجوب و استحباب دارد اختلاف كردهاند .
1 - گروهى مىگويند : لفظ امر به معناى طلب ، وضع شده براى خصوص وجوب و ظهور در وجوب دارد . « 2 »
2 - گروهى مىگويند : لفظ امر به معناى طلب ، وضع شده به اشتراك معنوى براى وجوب و استحباب يعنى وضع شده براى قدر جامع بين وجوب و استحباب كه مطلق طلب باشد . « 3 »
3 - گروهى مىگويند : لفظ امر به معناى طلب ، وضع شده به اشتراك لفظى براى وجوب و استحباب .
هامش
ولى صحيح نمىباشد كه به طلب فرد عالى از پائين گفته شود طلبش امر نيست و صحّت سلب علامت مجاز و عدم صحّت سلب علامت حقيقت است .
( 1 ) - يعنى وقتى گفته شد لفظ امر ، وضع براى طلب مخصوص بوده حالا بحث مىشود ؛ آيا وضع شده براى طلب وجوبى يا طلب مستحبى يا هم طلب وجوبى و هم استحبابى به نحو اشتراك لفظى يا به نحو اشتراك معنوى كه در نتيجه ، دلالت لفظ امر به معناى طلب بر وجوب و غيره از باب دلالت لفظى و داخل در مباحث الفاظ بوده يا دلالتش بر وجوب مثلا از ناحيهء عقل و به دلالت عقلى و از مباحث ملازمات عقليّه است .
( 2 ) - محقّق خراسانى در « كفاية الاصول مقصد اول ، فصل اول ، الجهة الثّالثة ص 92 » البته بناء عقلاء را در تاييد تبادر كه علامت حقيقت در وضع بوده مىآورد .
( 3 ) - محقّق عراقى در نهاية الافكار 1 / 16 .