« يظهر » و جمله « يظهر الخ » صفت براى كلمهء « نحو » مىباشد .
لهداية المستطرقين كان مقصودا لواضعها : ضمير در « كان » به وضع لافتة به قصد هدايت عابرين و در « واضعها » به لافتة برگشته و كلمهء « مستطرقين » جمع « مستطرق » به معناى رهگذر مىباشد .
فانّ وجودها هكذا يدلّ حينئذ الخ : ضمير در « وجودها » به لافتة و در « يدلّ » به « وجودها » برگشته و مقصود از « هكذا » نصب به صورت منظّم بوده و مقصود از « حينئذ » يعنى « حين اذ كانت موضوعة على وجه منظم » و « انّ » با اسمش يعنى « وجودها » و خبرش يعنى جمله « يدلّ الخ » جواب « اذا » در « اذا كانت موضوعة الخ » مىباشد .
على ما يقصد منها من غلق الطريق : ضمير در « منها » به لافتة برگشته و « من غلق الطريق » بيان ماء موصوله در « ما يقصد » مىباشد .
امّا لو شاهدتها مطروحة مهملة : ضمير مؤنث مفعولى در « شاهدتها » به لافتة برگشته و مقصود از « مطروحة » افتاده و رها شده و مقصود از « مهملة » يعنى بدون كاربرد يا در وضع غير كاربردى مىباشد .
عند الكتاب يرسمها : ضمير فاعلى در « يرسمها » به كاتب و ضمير مؤنّث مفعولى به لافتة برمىگردد .
يخطر فى ذهن القارئ : ضمير در « يخطر » به معناى مكتوب برمىگردد .
و لكن لا تكون دالّة عنده الخ : ضمير در « لا تكون » به لافتة و در « عنده » به قارئ برمىگردد .
او انّ الاتّجاه كذا : مقصود از « كذا » به چپ و راست و غيره مىباشد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 175
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص١٧٥