لهذه الغاية : يعنى دلالت بر وجود شخصى در پشت در كه خواهان اهل خانه است .
و قصده : ضمير در « قصده » به طارق يعنى كوبندهء در برمىگردد .
و لذلك يتحرّك السّامع الى اجابته : مشار اليه « ذلك » دلالت و وضع مطرقه كه براى بيان وجود طارقى كه قصدش اهل منزل بوده مىباشد . ضمير در « اجابته » به طارق برمىگردد .
لا انّه ينتقل ذهن السّامع الخ : ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد .
فانّ هذا الانتقال قد يحصل الخ : ضمير در « يحصل » به « هذا الانتقال » برگشته كه مقصود از « هذا الانتقال » انتقال ذهن به فردى بدون توجه به اينكه او طالب اهل خانه بوده مىباشد .
و لا يسمّى ذلك دلالة : مشار اليه « ذلك » انتقال به شخص غير معيّنى مىباشد .
لو كانت على نحو مخصوص يحصل الخ : ضمير در « كانت » به « الطرقة » و در « يحصل » به نحو مخصوص برمىگردد .
لا تكون دالّة على ما وضعت له المطرقة : ضمير در « لا تكون » به حركة الهواء و ضمير در « له » به ماء موصوله به معناى « دلالتى كه » برمىگردد .
و ان خطر فى ذهن السّامع معنى ذلك : مشار اليه « ذلك » ما وضعت له المطرقة يعنى دلالت بر وجود شخصى بر پشت در مىباشد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
101 - سرّ اينكه مصنّف دلالت تصوّريّه را دلالت نمىداند چيست ؟ ( و السرّ فى . . . بحث الدّلالة )
مىفرمايد : به جهت آنكه آنچه را كه در تعريف دلالت در كتاب « المنطق » براى دلالت داشتهايم بر دلالت تصوّريّه صادق نيست .