كنه در علم نحو بيان مىشود ، و علم صرف مخصوص ساختمان كلمة است ، و اسم معرب را متمكّن ، و مبنىّ را غيرمتمكّن نيز ميگويند ، يعنى : متمكّن از تصريف ، و غيرمتمكّن از تصريف ، زيرا اسم مبنىّ مانند حرف درش هيچگونه تصريفى نيست .
( تقسيم پنجم ) [ اسم يا معرفة است يا نكرة ]
اسم يا معرفة است يا نكرة :
معرفة : اسمى است كه معنى آن در ضمن كلام از جهتى معيّن باشد و شناخته گردد ، و آن شش است : " علم ، ضمير ، اسم اشارة ، موصول ، اسم محلّى به ال ، اسم مضاف به يكى از اينها ، شاعر گفته .
" معارف شش بود مضمر اشارة * علم ذو اللّام موصول اضافة "
1 - " علم " و آن در تقسيم سوم بيان شد ، و جهت معرفة بودنش وضع لفظ است براى فرد معيّن ، و آن پنج قسم ديگر گرچه معرفة است ، يعنى از جهتى معيّن است و شناختهشده ، لكن اسم جنس است ، يعنى معنايش كلّىّ و بر افراد بسيار صدق مينمايد .
2 - " ضمير " و آن مضمر و كناية و مكنّى نيز گفته شده ، و آن مانند فعل چهارده صيغه است ، شش غائب و شش حاضر ، و دو متكلّم ، بلكه چهارده صيغه فعل باعتبار ضمير است ، و فعل خودش يكى است چنانچه در مبحث افعال دانسته شد ، و ضمير يا مرفوع است يا منصوب يا مجرور ، و مرفوع و منصوب هركدام يا منفصل است يا متّصل ، و مجرور فقط متّصل است ، اين مىشود پنج قسم :