( تقسيم سوم ) [ اسم : يا اسم جنس است يا اسم علم ]
اسم : يا اسم جنس است يا اسم علم :
اسم علم : اسمى است كه براى يك فرد معيّن وضع شده باشد ، مانند : حسن ، حسين ، تقىّ ، نقىّ ، زيد ، عمرو ، محمود ، سعيد ، زبير ، كميل ، داود ، سليمان ، ابراهيم ، اسماعيل ، عبد اللّه ، سيبويه ، على اكبر ، فاطمة ، زينب ، ابو القاسم ، كاظم ، و غير اينها كه علم است براى افرادى از انسان ، و قريش ، قرن ، تميم كه علم است براى قبائلى ، و دلدل ، ذوالجناح ، يعفور كه علم است براى حيواناتى ، و تهران ، قم ، بصرة ، كوفة ، شام كه علم است براى بلادى ، و جبرئيل ، ميكائيل ، اسرافيل ، عزرائيل كه علم است براى فرشتگانى ، و همچنين ديگر اسمائى كه براى افرادى و اشخاصى بخصوص نامگذارى شده و مىشود ، گرچه وضعش متعدّد باشد ، مثلا " حسن " را براى چندين نفر وضع نمايند ، لكن در هردفعه براى يك فرد نامگذارى شده ، بر خلاف اسم جنس كه در يك دفعة براى معنى كلّىّ وضع شده و آن معنى كلّىّ افراد بيشمار دارد ، چنانچه بيان خواهد شد .
و اسم علم از جنبه لفظ يا مفرد است يا مركّب ، و مركب يا اضافىّ است ، يا مزجىّ ، يا اسنادىّ :
مفرد ، مانند : زيد ، بكر ، حسن ، احمد ، محمّد ، علىّ ، فاطمة ، كبرى ، صغرى ، زهرة ، زهراء كه يك كلمه بيش نيست .
مركّب اضافىّ ، مانند : ابوذرّ ، عبد اللّه ، عبد الرّحيم ، غلامعلىّ ، عبد الحسين ، كرم علىّ ، ابو القاسم ، اديب الممالك ، مشاور السّلطنة ،