و بعضى اين حذف را در ماضى و مضارع و امر مكسور العين كه ضمير متحرّك فاعلى به آن ملحق باشد مانند اين مثالها قياسىّ دانستهاند .
3 - در بعضى موادّ مضاعف ، لام الفعل ابدال شده است ، و اين ابدال نيز سماعىّ است ، مانند
" وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها :
و به تحقيق كه زيانكار شد كسى كه جان را رها كرد - سورة الشّمس - 91 - 10 " اصلش " دسّسها " بوده ، لام الفعل قلب به ياء سپس قلب به الف ، " دسّيها " شد ، و
" فَهِيَ تُمْلى عَلَيْهِ :
پس آن آيات خوانده مىشود بر او - سورة الفرقان - 25 - 5 " اصلش " تملل " بوده ، لام الفعل قلب به ياء سپس قلب به الف شده ، و در اواخر سوره بقرة در آيه تداين در سه جا به صورت اصلش آمده ، و مصدرش " املال " و مصدر مقلوبش " املاء " مىباشد ، و " املاء " در صيغههاى متعدّدى در آيات بسيارى به معنى " مهلت دادن " آمده ، ولى در آنها قلب : بست ، و
" فَأَنْتَ لَهُ تَصَدَّى :
پس توبه او رو آورى - سوره عبس - 80 - آيه 6 " اصلش " تصدّد " بوده ، و در غير قرآن است :
" تظنّى تظنّيا : گمان بردن " اصلش " تظنّن تظنّنا " بوده ، و تقضّى تقضّيا : فرود آمدن " اصلش : تقضّض تقضّضا " بوده ، و " حسيت بالخبر : به خبر يقين كردم " اصلش " حسست بالخبر " بوده ، و جواز قلب در صورتى است كه اين مادّه از باب فعل يفعل به اين معنى استعمال شود ، و " تلعّى تلعيّا : لعاع چيدن " اصلش " تلعّع تلعّعا " بوده ، لعاع : گياه نازكى است كه از زمين روئيده ، و از رباعى است " دهديت : غلطانيدم " اصلش " دهدهت " بوده .