تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم العربية — صفحة 138

مساهمون:

ص١٣٨
" هلّل ، يهلّل ، تهليلا : لا إله الّا اللّه گفتن " اما مثالهاى منحوت از مفرد ، مانند : " عقربت الصّدغ : زلف را چون كژدم كردم ، از عقرب گرفته شده . " فلفلت الطّعام : طعام را فلفل زدم " " عصفرت الثّوب فتعصفر : جامه را با عصفر رنگ كردم ، پس رنگ گرفت ، عصفر : گياهى است به فارسى بهرامن و گل كافشه و گل كاجيره گويند ، رنگ نارنجى به پارچه و غير آن ميدهد . " تمنطق زيد : زيد منطقة بست " ، منطقة : كمربند است ، " تنطّق " از باب تفعّل به همين معنى نيز گفته مىشود ، و در باب تفعيل متعدّى شود ، گويند " نطّق زيد عمرا : زيد كمر عمرو را بست " . " تمسكن جابر : جابر مسكين شد " مسكين درويش و تهىدست را گويند ، و از باب فعل يفعل و باب افعال و تفعّل نيز به اين معنى استعمال شده است . " تمدرع : مدرعة پوشيد " مدرعة : جامه پشمين است ، ادرع و درّع و تدرّع به همين معنى نيز آمده است . " تمذهب : داراى مذهبى شد " " تمندل : مندل به پا كرد ، يا منديل بست ، مندل : موزه است ، منديل : دستار است . " تمشيخ : خود را مانند مشيخة كرد " مشيخة يعنى : پيرمردان ،