تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم العربية — صفحة 130

مساهمون:

ص١٣٠
بزياده الف يك صورت ، بتكرار لام الفعل يك صورت ، و اين پانزده صورت سه‌گونه است : يا رباعى مجرد است مزيدش استعمال نشده ، يا رباعى مزيد است مجردش استعمال نشده ، يا هردو موجود و استعمال شده ، و در گونه دوم تعبير مىشود : ملحق به رباعى مزيد است ، اينك پانزده صورت به ترتيب مذكور مىشود .

( 1 - فوعل )

اين صورت ميان فاء الفعل و عين الفعل واو زياد شده مانند : " رودن ، يرودن ، رودنة : خسته و مانده شدن " ثلاثى مجردش " ردن ، يردن ، ردنا : در هم كشيده شدن " است . " هوجل ، يهوجل ، هوجلة : خفتن سبك " ثلاثى مجردش " هجل ، يهجل ، هجلا : با چشم اشاره‌كردن " است . " حوقل ، يحوقل ، حوقلة و حيقالا : ناتوان شدن " ثلاثى مجردش " حقل ، يحقل ، حقلا : دل درد گرفتن حيوان در اثر خوردن علف با گل و خاك " . " صومع ، يصومع ، صومعة : جمع‌كردن " ثلاثى مجردش " صمع ، يصمع ، صمعا : گذشتن بر افرادى و آنان را با سخن گردآوردن و نگه داشتن "

( 2 - فعول )

اين صورت ميان عين الفعل و لام الفعل واو زياد شده ، مانند : " جهور يجهور ، جهورة : بلندكردن آواز " ثلاثى مجردش " جهر ، يجهر ، جهرا " به همان معنى است .