غريب بداهة ان استحالته حقيقة غير مستلزم لاستحالته تعبدا و الالتزام بآثاره شرعا .
و اما بمعنى احراز وجود الموضوع خارجا فلا يعتبر قطعا فى جريانه لتحقق اركانه بدونه .
شرح
قوله : غريب بداهة الخ اين جواب مرحوم شيخ غريب است چون محال بودن موضوع در خارج حقيقة مستلزم نيست محال بودن آن تعبدا و ملتزم شويم بآثار آن عرض شرعا مثلا ممكن است شارع مقدس امر فرمايد كه اگر يقين به عدالت زيد دارى تعبدا عدالت پدر زيد را قبول كن و آثار عدالت و احكام آن را بر عدالت پدر زيد مترتب كن و اين معنى تعبدا محال نيست علاوه بر اين موضوع مستصحب دائما از موضوعات خارجيه نيست كه محمول آن محال باشد بموضوع ديگر بلكه مستصحب بعض موارد از جواهر است و بعض موارد آن مستصحب از امور اعتباريه است مثل ملكيت و زوجيت و بعض موارد ديگر آن مستصحب از امور عدميه است پس دليل مرحوم شيخ ( رضوان اللّه تعالى عليه ) اخص از مدعى مىباشد و موضوع مستصحب اعم است همچنان كه بيان شد .
و ثالثا جواب مرحوم شيخ اين دليل ايشان تبعيد در مسافت است چون متحد بودن موضوع متيقن و مشكوك از نفس اخبار استفاده مىشود كما آنكه بيان شد بلكه در هر قضيهاى اتحاد موضوع و محمول فطرى و وجدانى است كما لا يخفى على المتأمل .
قوله : و اما بمعنى احراز وجود الموضوع خارجا الخ اما احراز و يقين بوجود موضوع مستصحب خارجا اين معنى بلا اشكال لازم نيست قطعا در جريان استصحاب چون استصحاب يقين سابق و شك لا حق لازم دارد