و ذلك لتحقق موضوعها ح حقيقة فما للوجوب عقلا يترتب على الوجوب الثابت شرعا باستصحابه او استصحاب موضوعه من وجوب الموافقة و حرمة المخالفة و استحقاق العقوبة الى غير ذلك كما يترتب على الثابت به غير الاستصحاب بلا شبهه و لا ارتياب فلا تغفل .
شرح
استصحاب نمىشود در جائى كه براى آثار مستصحب باشد واقعا در اين موارد كما آنكه ذكر شد فقط اثر و حكم شرعى استصحاب مىشود نظير وجود زيد كه فقط استصحاب وجود آن اثبات مىكند شرعا كه لازم است نفقه بر عيال آن داده شود و يا به واسطه اثر شرعى ديگر مثل آنكه استصحاب طهارت جواز دخول در صلاة است و نذر كرده بود اگر داخل در صلاة شد صدقه بدهد و اما آثار شرعى مع الواسطه ديگر در آن مواردى كه بيان شد حجيت ندارد و استصحاب آن صحيح نيست مگر آن آثارى كه براى مستصحب ثابت است مطلقا كه اثبات آن به واسطه خطاب استصحاب باشد و ثابت شود يا غير استصحاب از ادله ديگر در اين موارد كه اثر شرعى براى مطلق خطابات شرعيه ثابت است و اثر حكم ظاهرى و واقعى مىباشد در اين موارد حجيت آن و استصحاب آن بلا اشكال صحيح است و لو مع الواسطه باشد چه واسطه امر عادى باشد يا عقلى كما لا يخفى .
قوله : و ذلك لتحقق موضوعها حينئذ الخ آنچه را كه ذكر نموديم كه اصول مثبته كه آثار حكم ظاهرى و واقعى مىباشد حجت است به جهت آنست كه موضوع آنها ثابت مىشود مثل وجوب چه از حكم استصحابى ثابت شود و چه واقعى يا موضوع وجوب مثل استصحاب زيد پس از آثار آنها لزوم موافقت حكم است و حرمت مخالفت آن حكم و استحقاق عقوبت بر آن حكم كه اين آثار آثار عقليه مىباشند و مترتب مىشود بر حكمى كه شرعا ثابت شود چه آن حكم باستصحاب ثابت شود و چه به غير استصحاب بلا شبهه آن آثار و لو عقلى باشد