و توهم انحلاله الى العلم بوجوب الاقل تفصيلا و الشك فى وجوب الاكثر بدوا ضرورة لزوم الاتيان بالاقل لنفسه شرعا او لغيره كذلك او عقلا و معه لا يوجب تنجزه لو كان متعلقا بالاكثر فاسد قطعا .
لاستلزام الانحلال المحال بداهة توقف لزوم الاقل فعلا اما لنفسه او لغيره على تنجز التكليف مطلقا و لو كان متعلقا بالاكثر فلو كان لزومه كذلك مستلزما لعدم تنجزه الا اذا كان متعلقا بالاقل كان خلفا .
شرح
قوله و توهم انحلاله الى العلم بوجوب الاقل تفصيلا الخ .
كسانى كه توهم نمودهاند كه علم اجمالى منحل مىشود بوجوب اقل تفصيلا و شك در اكثر شك بدوى است و برائت جارى مىشود و دليل آنكه ضرورى است كه آوردن اقل يا واجب است بوجوب نفسى شرعى واقعا و يا وجوب غير شرعى دارد او عقلا كذلك يعنى امتثال اقل وجوب شرعى مقدمى دارد و يا وجوب عقلى مقدمى اختلاف است كه وجوب مقدمه آيا شرعى است و يا عقلى و قبلا گذشت كه وجوب آن عقلى است نه شرعى على كل اگر اكثر واجب باشد واقعا امتثال اقل مقدمه براى اكثر است و چه وجوب اقل نفسى باشد و يا مقدمى علم تفصيلى به آن مىباشد و اكثر منجز نيست بلكه شك بدوى است قوله فاسد قطعا خبر توهم مىباشد و جواب از آن قول است كه مرحوم شيخ قائل به برائت است و جواب مدرك آن داده شد و لو مدعى صحيح است .
قوله : لاستلزام الانحلال الخ .
وجه فساد آنكه بديهى است توقف دارد لزوم اقل فعلا يا وجوب آن نفسى باشد يا غيرى بر تنجيز تكليف برآن اقل مطلقا و لو متعلق تكليف اكثر هم باشد و اگر آن اقل مطلقا واجب باشد اين معنى مستلزم است عدم تنجيز اقل را در جائى كه تكليف متعلق به اقل باشد و اين معنى خلف است به جهت آنكه ما فرض كرديم متعلق تكليف يا