تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 16

مساهمون:

ص١٦

فهرست مطالب اين كتاب درباره دولتهاى اين طبقات چهارگانه و دولتهايى از ملل غير عرب كه معاصر آنها بوده‌اند .

از طبقهء نخستين يعنى عرب عاربه آغاز مىكنيم و به ذكر انساب و مواطن و ملك و دولتشان مىپردازيم . سپس طبقهء دوم كه عرب مستعربه‌اند ، از فرزندان حمير بن سبا و به ذكر انسابشان مىپردازيم و پادشاهيشان در يمن و سلسلهء ملوك تبع و اعقاب آنها ، سپس از معاصرانشان از ملل غير عرب يعنى ملوك بابل از سريانيان سپس ملوك موصل و نينوا از جرامقه ، آنگاه قبطيان و ملوكشان در مصر ، سپس بنى اسرائيل و دولتهايشان در بيت المقدس ، - پيش از ويرانگرى بختنصر و بعد از آن ، و از صابئان ، و ايرانيان و دولتهاى آنها ، سپس از يونان و پادشاهى اسكندر و قومش ، آنگاه از روم و دولت قيصرها و جز آنها . پس به طبقهء سوم مىپردازيم يعنى عرب تابعه از قضاعه و قحطان و عدنان ، و دو شعبهء عظيم آن ربيعه و مضر . و از قضاعه و انسابشان آغاز مىكنيم و پادشاهيشان در آل نعمان در حيره و عراق ، و از ملوك كنده ، يعنى فرزندان حجر آكل المرار ، پس به پادشاهان ايشان در شام مىپردازيم يعنى بنى جفنه كه در بلقاء حكومت مىكردند ، و اوس و خزرج كه در مدينة الرسول سكونت داشتند . آنگاه به ذكر عدنان و انساب آنها كه ملك و دولت آنها در قريش بود در مكه . سپس به مسئلهء نبوت كه خداوند بدان ، قريش و همهء نسل بشر را تشرف بخشيد و از هجرت نبوى و سير رسول خدا و گروهى كه پس از او به خلافت و ملك رسيدند . نخست احوال خلفاى چهارگانه را مىآوريم و آنچه را كه در زمان ايشان واقع شده ، از رده و فتوحات و حوادث ديگر . آنگاه از خلفاى اسلام يعنى بنى اميه سخن مىگوييم و حوادثى كه در زمان آنها واقع شد چون مسئلهء خوارج . سپس به ذكر خلفاى شيعه و دولتهايى كه در اسلام تشكيل دادند مىپردازيم كه نخستين آنها دولت بنى عباس بود و در بيشتر بلاد اسلامى منتشر شد و ديگر دولت علويان كه همواره با بنى عباس به مخالفت برمىخاستند چون دولت ادارسه در مغرب اقصى ، سپس دولت عبيديهء اسماعيليه در قيروان و مصر . سپس قرامطه در بحرين سوم داعيان طبرستان و ديلم و در پايان علويان حجاز . بعد به ذكر حكومت بنى اميه در اندلس و منازعات آنها با بنى عباس مىپردازيم و از دولت آنها سخن مىگوييم و طوايفى كه بعد از آنها آمدند . آنگاه به ذكر مخالفان دعوت عباسى در مغرب و آن نواحى مىپردازيم ، و آنان بنى اغلب‌اند در افريقيه و بنى حمدان در شام و بنى المقلد در موصل و بنى صالح در حلب و بنى مروان در ديار بكر و بنى اسد در حله و بنى زياد در يمن و بنى هود در اندلس . آنگاه به ذكر داعيان دولت عبيديه در نواحى مختلف مىپردازيم و آنان صليحيون هستند در يمن و بنى ابى الحسن الكلبى هستند در صقليه ، و صنهاجه در مغرب . آنگاه به ذكر مخالفان دعوت عباسى از عجم چون بنى