الا فيما كشف بنحو معتبر عن ثبوت خلل فى سنده او وجود قرينة مانعة عن انعقاد ظهوره فيما فيه ظاهرا لو لا تلك القرينة .
لعدم اختصاص دليل اعتبار خبر الثقة و لا دليل اعتبار الظهور بما اذا لم يكن ظن بعدم صدوره او الظن بعدم ارادة ظهوره .
شرح
اما جبر ضعف دلالت خبر به آن ظن پس صحيح نيست چون مراد متكلم از لفظ بايد معلوم شود نه از خارج و ظن خارجى موجب ظهور لفظ در مراد مولى پيدا كند و اما وهن آن ظن در سند خبر و آنكه خبر را ضعيف كند يا دلالت آن را ضعيف كند با آنكه آن لفظ ظهور دارد در مراد پس آن هم صحيح نيست چون حجيت سند خبر يا دلالت آن مشروط نبود به ظن بوفاق يا خلاف بلكه مدرك هر دو و بناء عقلاء و سيره و غيره مطلق است و ظن نوعى در سند خبر و دلالت آن معتبر است به ظن شخصى .
قوله الا فيما كشف الخ .
يعنى ظن از خارج موجب وهن سند روايت و يا دلالت آن نمىشود مگر آنكه كشف شود كه خللى در سند يا وجود قرينهاى بوده كه مانع از ظهور لفظ است كه اگر قرينه نبود ظهور لفظ در معنى بود مثلا روايت صحيح اعلائى اگر قدماء اصحاب از آن اعراض كردند با آنكه سند و دلالت آن در نهايت اعتبار است كشف مىشود آن روايت يا معارضى داشته و يا قرينهاى بر خلاف ظهور آن بوده و مخفى شده بر ما آن قرينه به جهت تقطيع اخبار و يا آنكه سند آن خللى داشته .
قوله لعدم اختصاص دليل اعتبار الخ .
قبلا گذشت حجيت سند خبر اختصاص و مشروط نبود به آنكه ظن بخلاف آن نباشد و همچنين حجيت ظواهر مشروط نبود بعدم ظن بخلاف آن بلكه