. . . . . . . . . .
شرح
آنست كه وقت براى نماز ضيق و تنك واقع شده است ولى مبادرت به اين عمل نكند بلا اشكال معصيت كرده است و لو كشف خلاف شود كه وقت باقيست
جواب آنكه در اين موارد خوف ضرر موضوعيت دارد نه آنكه طريقيت بواقع ضرر باشد نظير صلاة مسافر و حاضر است كه هركدامى تبدل موضوع است بموضوع ديگرى و كشف خلاف در آنها ندارد كما لا يخفى
وجه چهارم كه تمسك نمودهاند بر حرمت فعل متجرى به شرعا رواياتى است كه در اين باب وارد شده است مرحوم شيخ انصارى رضوان اللّه عليه جمع نموده است بين آنها آن دسته رواياتى كه وارد شده است در عقاب قصد سوء و قصد معصيت و روايات ديگرى كه دلالت دارد قصد معصيت ، معصيت نيست و اينكه نية سوء لا تكتب اين دو دسته رواياتى كه متعارض يكديگر مىباشند .
قسم اول را كه معصيت دارد نيت سوء حمل برآن مواردى نموده است كه عاصى بعض مقدمات معصيت را بياورد ولى بواقع نرسد .
قسم دوم كه معصيت ندارد نيت سوء در مواردى است كه فقط نيت معصيتى را نموده است و فعل خارجى از او صادر نشده است .
مخفى نماند جمعى را كه مرحوم شيخ بين اخبار نموده است جمع تبرعى است و مدرك و شاهد برآن نداريم و حق آنست كه جمع بين اخبار به اين نحو بشود در جائى كه شخص عاصى نيت معصيت داشت ولى خودبخود رفع يد نمود و آن معصيت را انجام نداد و آن دسته رواياتى كه دلالت دارند كه نيت سوء و نيت معصيت گناهى نيست بر اين قسم حمل مىشود دسته دومى كه دلالت دارد نيت معصيت معصيت است حمل برآن موردى مىشود كه جلو معصيت آن عاصى گرفته بشود و نتواند معصيت را خارجا انجام بدهد .