تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحة 256

مساهمون:

ص٢٥٦
موجبا لعدم وقوع ذى الغاية على ما هو عليه من المطلوبية الغيرية و الا يلزم أن تكون مطلوبة بطلبه كسائر قيوده . فلا يكون وقوعه على هذه الصفة منوطا بحصولها كما افاده و لعل منشأ توهمه خلطه بين الجهة التقييدية و التعليلية
شرح
نيست باشد عقلا كما آنكه گذشت مثل عرفى آنكه اگر مولا امر نمود هندوانه بياوريد كه من بخورم و مىدانم كه خوراك مولا يك كيلو هندوانه است اگر عبد ده كيلو هندوانه آورد زياده لغو و بىفائده است . قوله : و الا يلزم أن تكون مطلوبة بطلبه الخ اشاره باشكال دور و تحصيل حاصل و تسلسل است و جواب آن قبلا گذشت كه بنا بر امكان شرط متأخر كه در موضوعات مركبه تدريجيه نظير صوم و صلاة حتما بايد قائل به شرط متاخر شويم پس صحت تكبير در صلاة مشروط است به آوردن سلام آخر نماز كه بعدا ايجاد مىشود و همچنين صوم و هرچه آنجا جواب داديد در مقدمه موصله هم جواب دهيد و ممكن است جواب ديگر بدهيم به آنكه واجب در مقدمه آن حصه ملازم وجود غايت است نه به شرط غايت و نه لا به شرط بلكه در حال انضمام كما آنكه نظير آن كرارا گذشت . قوله : فلا يكون وقوعه الخ يعنى بنا بر بياناتى كه نموديم واقع شدن ذى الغايت كه مقدمه باشد بر صفت وجوب منوط و مشروط بحصول غايت كه ذى المقدمه باشد نيست و حاصل آنكه وجوب مقدمه مشروط بايصال نيست بلكه وجوب آن مطلق است .

[ فرق بين جهت تعليلية و تقييدية در مقدمه ]

قوله : و لعل منشأ توهمه الخ يعنى شايد مرحوم صاحب فصول اشتباه نموده جهت تعليليه را به جهت تقييديه و فرق بين آنها گذشت كه جهت تقييديه جزء موضوع و شرط آن خواهد بود بخلاف