شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحة 73
التعينى معه و مع الغض عنه فالانصاف ان منع حصوله فى زمان الشارع فى لسانه و لسان تابعيه مكابرة نعم حصوله فى خصوص لسانه ممنوع فتأمل و اما الثمرة بين القولين فتظهر فى لزوم حمل الالفاظ الواقعة فى كلام الشارع بلا قرينة على معانيها اللغوية مع عدم الثبوت و على معانيها الشرعيّة شرعيه حقيقت شدهاند و از اينجا معلوم شد كه وضع تعيينى به آن نحو كه مصنف بيان نمود و وضع تعينى كه بكثرة استعمال حاصل مىشود هيچكدام را وثوق به آنها نداريم با احتمال معنى لغوى . [ بيان ثبوت حقيقت شرعيه در زمان شارع مقدس ] قوله : مع الغض الخ اگر ما چشمپوشى كنيم از اين حرفها و انصاف بدهيم كه اصلا در زمان شارع حقيقت شرعيه بوده يا نه اينست كه اگر كسى منع كند حصول حقيقت شرعيه را در زمان شارع مقدس در لسان شارع و تابعين و و كسانى كه در آن زمان بودهاند اين منع صحيح نيست يعنى با اين احتمالات ما حقيقت شرعية داشتهايم در زمان شارع . قوله : نعم حصوله الخ بلى حقيقت شرعيه در لسان خود پيغمبر ( ص ) به تنهائى محل اشكال است يعنى وقتى پيغمبر مىفرموده لفظى را حقيقت شرعيهء نبوده ولى بعد از كثرة استعمال حقيقت شرعيه شده است بعد از زمان پيغمبر ( ص ) قوله : فتأمل الخ شايد مراد مصنف اين باشد لفظى كه مثل صلاة مثلا قريب بيست سه سال استعمال بشود در لسان شارع مخصوصا شبانه روزى پنج مرتبه چگونه ممكن است كه حقيقت شرعى نشده باشد كما آنكه نظائر آنها را در بين عقلاء داريم مثلا شخصى را به واسطه يك عملى يك لقبى براى او گذاشته شود اين لقب كمكم براى او حقيقت و علم مىشود و معناى لغوى اصلا ديگر در ذهن نمىآيد .