پرش به محتوای اصلی

شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحه 70

پدیدآورندگان:

ص۷۰
هذا كله بناء على كون معانيهما مستحدثة فى شرعنا و اما بناء على كونها ثابتة فى الشرائع السابقة كما هو قضية غير واحد من الآيات مثل قوله تعالى
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ
الخ . و قوله تعالى
وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ
و قوله تعالى
وَ أَوْصانِي بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ ما دُمْتُ حَيًّا
الى غير ذلك فالفاظها حقايق لغوية لا شرعيه و اختلاف
شرح
يا تبادر آن در معنى دلالت نمىكند كه در زمان شارع مقدس اين معنى بوده مگر باستصحاب قهقرى مذكور و تأييد اين حقيقت شرعيه را مىنمايد كه آمده در شرع كه علاقه معتبره بين معانى شرعيه و لغويه نيست مثلا در صلاة كه شرعا براى اركان مخصوصه است و لغة براى دعاء چه علاقه بين صلاة شرعى و لغوى است و مجرد اينكه نماز شامل دعاء است ثابت نمىشود كه بگوئيم علاقه آن علاقه جزء و كل است چنان كه جزء كه علاقه شد بايد از اجزاء رئيسه باشد و اين جز كه در نماز است يعنى دعاء كه در نماز است از اجزاء رئيسه نيست و به عبارت ديگر استعمال جزء در كل شرطش آنست كه بانتفاع جزء كل هم از بين برود و جزء اعضاء رئيسه كل باشد مثل رقبه كه جزء انسان است و استعمال در كل انسان است و استعمال در كل انسان شده در مثل اعتق رقبة .

[ در استعمال الفاظ عبادات در معانى لغويه ]

قوله : هذا كله بناء الخ اين مطالب كه گفتيم يعنى حقيقت شرعى داريم يا نداريم بنا بر اينست كه اين معانى شرعيه مثل صلاة و صوم و حج و غيره حادث باشد و اما اگر گفتيم در زمان قبل از اسلام اين معانى شرعيه در شرايع سابقه بوده است كما آنكه زيادى از آيات قرآن دلالت بر اين دارد كه صوم و حج و صلاة در زمان سابق بوده است كما آنكه آيه شريفه مىفرمايدكُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَالخوَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّو آيه ديگروَ أَوْصانِي بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِالخ آيات
شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحه 70 | محمدحسين نجفى دولت آبادى اصفهانى