تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحة 273

مساهمون:

ص٢٧٣
عدالت مىكنند كه خدا جزاء هر عمل انسانى را مطابق عملش مىدهد و ما لابديم كه يك راه وسطى را اختيار كنيم كه نه جبرى باشد و نه تفويضى بل امر بين الامرين كما آنكه در اخبار وارد شده كما لا يخفى .

[ در معانى پنجگانه براى امر بين امرين ]

مطلب سوم كه گفتيم سه مطلب را بيان مىكنيم بمناسبت طلب و اراده كتاب و مطلب امر بين الامرين است و از براى امر بين الامرين معانى زيادى بيان نموده‌اند علماء رضوان اللّه تعالى عليهم و حاصل مطلب آنها در معناى امر بين الامرين آنست كه خداى تعالى انسان را بوجود آورده و قدرتى هم به او عطا فرموده است چون ممكنات در موقع حدوث و در بقاء وجود هر دو احتياج به علت دارند پس خداى تعالى مىباشد موجد مقتضى در شخص و از اين جهت هم هست كه قدرت انسان مستند به خداى تعالى است همان‌طور كه عمل هم مستند به عبد است باعتبار اينكه افعال عبد از روى اختيار خود او بوده است و قدرت خود را عبد در عمل بد و قبيح صرف نموده است كما اينكه مىتوانست قدرت را در عمل حسنه و خوب صرف كند چونكه خدا مانع او نشده در عملش و قدرت عبد را خدا محدود نكرده است در اعمال خاصه‌اى كه خير باشد فقط يا در شر فقط بلكه قدرتى كه خداى تعالى به انسان داده است عام است عبد مىتواند در عمل خوب صرف كند و مىتواند در عمل بد و قبيح صرف كند و لكن سوء اختيار عبد باعث شده كه مرتكب عمل قبيح بشود پس جزاى او عقاب است . و خداى تعالى اگرچه مىتوانست جلوى عبد را بگيرد كه مرتكب اين عمل بد نشود مثلا مانعى براى او ايجاد كند مثل آن پادشاه كه دست برد بسوى زن ابراهيم و قصد سوء داشت كه خداى تعالى بامر تكوينى جلوى او را گرفت
شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحة 273 | محمدحسين نجفى دولت آبادى اصفهانى