تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحة 130

مساهمون:

ص١٣٠
و هم و دفع لعلك تتوهم ان الاخبار الدالة على ان للقرآن بطونا سبعة او سبعين تدل على وقوع استعمال اللفظ فى اكثر من معنى واحد فضلا عن جوازه و لكنك غفلت عن انه لا دلالة لها اصلا على ان ارادتها كان من باب ارادة المعنى من اللفظ فلعله كان بارادتها فى انفسها حال الاستعمال فى المعنى لا من اللفظ كما اذا استعمل فيها .
شرح
دو معنى ولى اين حديث تكرار لفظ در تثنيه و جمع كه شما گفتيد استعمال تثنيه و جمع در اكثر از باب تكرار لفظ است اين تكرار لفظ در اينجا اصلا فايده ندارد در حقيقت بودن تثنيه و جمع آن . چون در اينجا قيد وحدة الغاء شده . مثل مفرد چونكه ضرورى است كه تثنيه نزد صاحب معالم براى دو معنى يا دو فرد از يك معنى است با قيد وحدة يعنى يكى از دو تا كه وقتى شما تثنيه را در چهار تا استعمال نموديد اين يكى كه قيد وحدة باشد الغاء شده است و افتاده است و فرق بين مفرد و تثنيه اينست كه در مفرد لفظ وضع شده بود براى نفس طبيعت بقيد وحدة و در تثنيه لفظ وضع شده براى دو فرد از آن طبيعت يا دو معنى از آن طبيعت با قيد وحدة چنان كه اين مطلب واضح است .

[ اشكال هفت يا هفتاد معانى بر قرآن و رد آن ]

قوله : و هم و دفع الخ ( اشكال و جواب ) . شايد كه شما گمان كنى اخبارى كه دال است بر اينكه براى قرآن هفت يا هفتاد بطن و معنى دارد دلالت مىكند بر واقع شدن استعمال لفظ در اكثر از معنى واحد فضلا از جواز او يعنى به اثبات هم رسيده فضلا از ثبوت او . قوله : و لكنك غفلت الخ : و لكن تو غافلى از اينكه دلالت ندارد اين اخبار براى آن معنى اصلا بر اينكه اراده شده باشد از باب اراده معنى از لفظ يعنى در قرآن استعمال نشده لفظ در زيادتر از معنى واحد و شايد كه اراده