وسپس حضرت أمير ، در كيفيّت گزينش قضات وشرايط مربوطه ، قريب 13 ملاك وأوصاف [ را ] بيان فرمودهاند ؛ چنانچه اين مطلب ، در كتاب قضا ، از ابعاد مختلف آن ، بررسى شده [ است ] ؛ واز نظر اسلام ، قضات جامعه ، شرايط وخصوصيّات واحكام واجبه ومستحبّه وآدابى دارند كه در هيچ مذهب ومكتبى ، نظير آن را نمىتوان يافت .
5 . تشكيلات شهربانى ؛ ويا به تعبير بهتر ، قواى انتظامى ، كه شامل نيروهاى مجهّز درونمرزى وارتش است ؛
« وتُقْعِد عنهم جُندَك وأعوانك من أحراسك وشُرَطِك » « 1 » .
در مورد ملاقاتها وعرض حاجتهاى مردم ، علي عليه السلام دستور مىدهد كه : ولىّ امر ، بايد ارتش وياران خود را - از قبيل محافظان شخصي أو وپاسبانان وپاسداران را - اجازهء ممانعت از صاحبان حاجت ندهد .
و « شُرطه » در لغت ، همان قواى انتظامىِ حافظِ داخلهء كشوراند . وگاهى هم در [ معناى ] گروهى از لشكريان ، كه در مقدّم جبهه مىباشند ، استعمال مىشود .
6 . سازمان اطّلاعات ادارى وكشورى ؛
« وَاخْصُصُ رسائلَك التي تُدْخِلُ فيها مكائدَك وأسرارك بأجمعهم لوجوه صالح الأخلاق » « 2 »
: اى مالك ! نامههايى كه در آنها راههاى چارهجويىِ سرّى وراهحلّهاى سياسي وساير كارهاى پنهايى دولت ، مندرج است ، بايد در اختيار كساني باشد كه از همهء قلم به دستانِ إدارات تو ، از نظر اخلاق فاضله ، جامعتر باشد .
ونيز دربارهء چگونگى نظارت بر أمور همهء دَوائر مربوطهء كشور مىفرمايد :
« ثمّ تَفَقَّدْ أعمالَهم ، وَابْعَثِ العيونَ من أهل الصِّدق والوفاء عليهم » « 3 »
: همهء حركات اعضاى دوائر را زير نظر بگير ؛ وكارآگاهان ودستگاه اطّلاعاتى خود را - كه البتّه بايد از گروهى راستگو ومتعهّد ومسؤول ، انتخاب شده باشند - بر آنها بگمار ؛
« فإنْ تعاهُدَك في السرّ لُامورهم حَدْوَةٌ لهم على استعمال الأمانة » : « 4 »
زيرا بازرسى سرّى در كار دوائر ، سبب
هامش
( 1 ) . همان ، ص 439 . .
( 2 ) . همان ، ص 437 . .
( 3 ) . همان ، ص 435 . .
( 4 ) . همان . .