نمايند ، آنها در كار خويش ، اختيار داشته باشند ؛ وكسى كه از فرمان خدا ورسول ، سرپيچى نمايد ، راه را سخت ، گم كرده است .
در اين آيهء شريفه ، دربارهء مؤمنان وكارهاى مربوط به ادارهء زندگى آنان ، بر پيامبر اسلام صلى الله عليه وآله سلطنت وولايتي اعطا شده كه به هيچ نحو ، تخلّف از آن ، جايز نيست .
3 . « أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ » « 1 » : بر شما واجب است كه از خداوند ، فرمان ببريد ؛ ونيز واجب است كه فرمان فرستادهء أو واولياى أمور خويش را أطاعت كنيد .
4 . خبر متواتر [ در ] ميان علماى تسنّن وتشيّع ؛ كه پيامبر اسلام صلى الله عليه وآله نسبت به حضرت أمير فرموده [ است ] :
« مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ ، فهذا عليٌّ مَولاهُ » « 2 »
؛ كسى كه من بر أو سلطه وولايت دارم ، علىّ بن أبي طالب نيز بر أو ولايت دارد .
والبتّه ادلّهء ولايت پيامبر صلى الله عليه وآله وعلي عليه السلام دربارهء تمام امامان ، طبق معتقدات ما ، بالاتر از حدّ تواتر است ، كه فعلًا اين بحث ، هدف صحبت ما نيست .
حال بايد در توضيح سه مطلبي كه از آيهء اوّل استفاده شد - ولايت مؤمن بر نفس خود ، ولايت معصوم بر أو ، تقدّم دوم بر اوّل - بگوييم :
طبق آنچه از ادلّهء فوق واز ساير منابع اسلامى ، به دست مىآيد ، هر انساني طبعاً وفطرتاً آزاد آفريده شده ؛ وبر نفس خويش ، مسلّط است ؛ چنانچه به مقتضاى حديثِ متواتر از پيامبر اسلام
« الناسُ مُسَلّطونَ على أموالهم » « 3 »
؛ هر انساني بر أموال واملاك خود نيز سلطه وولايت دارد .
ومعناى سلطه بر نفسْ آن كه : هر انساني ، مختار است خود را در هر مسيري از زندگى قرار دهد وهر شغلى وروشى را براي خود در ابعاد مختلف زندگى انتخاب
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 59 . .
( 2 ) . الكافي ، ج 1 ، ص 420 ، ح 42 ؛ تفسير القمّي ، ج 1 ، ص 174 ؛ الأمالي شيخ صدوق ، ص 122 ، مجلس 26 ، ح 1 . .
( 3 ) . نهج الحقّ ، ص 494 و 495 و 504 و 572 ؛ عوالي اللآلي ، ج 1 ، ص 222 ، ح 99 ؛ وص 457 ، ح 198 ؛ وج 2 ، ص 138 ، ح 383 . .