خودشان گفتهاند ما خوابيده بوديم .
مانند اينها بسيار است ، نيز رجعت ميان امّتان گذشته واقع شده و رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله فرموده : چيزهايى كه ميان امّتان گذشته ، واقع گشته ، طابق النّعل بالنّعل و القذّة بالقذّه در اين امّت واقع مىشود . بنابراين قاعده ، واجب است رجعت ميان اين امّت نيز ، واقع شود ، حال آنكه مخالفان ما نقل كردهاند : چون مهدى عليه السّلام خروج مىكند ، عيسى بن مريم فرود مىآيد و پشت سر آن حضرت نماز مىگزارد و فرود آمدنش به زمين ، در حقيقت رجوع او به دنيا بعد از مردن است ، زيرا خداى تعالى در حقّش مىفرمايد :
وَ حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً
« 1 » ؛ ايشان را زنده مىگردانيم و احدى را از ايشان باقى نمىگذاريم .
نيز فرمود :
وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآياتِنا
« 2 » ؛ روزى مىشود كه از هر امّت ، جماعتى از آنان كه آيات ما را تكذيب مىكنند ، زنده مىگردانيم . پس روزى كه همهء خلايق زنده مىشوند ، غير از روزى است كه از هر امّت ، جماعتى زنده مىشوند ؛ چنانكه از آيهء دوّم فهميده مىگردد .
همچنين فرموده :
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلى وَعْداً عَلَيْهِ حَقًّا وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
« 3 » ؛ با جدّ و جهد به خدا سوگند ياد نمودند كه هرآينه خدا كسى را كه مىميرد ، زنده نمىگرداند ؛ بلى زنده مىگرداند ، يعنى در روز رجعت ، اين وعدهء حقّ است كه خدا در حقّ ايشان فرموده و لكن بسيارى از خلايق اين را نمىدانند .
اين آيه در خصوص رجعت است ، زيرا خداى تعالى در اين مقام مىفرمايد :
لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي يَخْتَلِفُونَ فِيهِ
« 4 » ؛ تا اينكه خدا چيزى را كه در آن اختلاف مىنمايند ، به
هامش
( 1 ) . سوره كهف ، آيه 47 .
( 2 ) . سوره نمل ، آيه 83 .
( 3 ) . سوره نحل ، آيه 38 .
( 4 ) . سوره نحل ، آيه 39 .