اختلاف دوّم : به روايتى آمده است كه لبث وى در زمين ، چهل روز باشد و در حديث اسماء بنت يزيد بن سكن الانصارى چهل سال آمده است ، فامّا حديث اسماء در صحّت و شهرت و اتّفاق روات ، عدول بر آن ، با حديث چهل روز برابر نيايد كه جمعى از صحابهء بزرگ آن را نقل كردهاند و حفظ و ضبط و احتياط ايشان ، البتّه بر نقل زنى مقدّم است ، پس به مقتضاى اين علّتها اعتبار با خبر چهل روز و خبر چهل سال ، وهم است .
اختلاف سوّم : در حديث وارد است كه وى در درياى مغرب مىباشد و در حديث ديگر وارد شده آن ملعون از جانب مشرق خروج كند ، ميان اين دو حديث تناقض نيست ، زيرا شايسته است چون از آن جزيره كه مجلس او است ، بيرون آيد ؛ به مشرق رود از قبل خراسان ظاهر شود .
اين ناچيز گويد : در خبر كمال الدين كه سابقا گذشت ، تصريح شده او در چاهى ، در قريهء يهوديّه ، از قراى بلدهء اصفهان ، محبوس است و اگر خروجش هم از آنجا باشد ، مضمون اين خبر خاصّى با آن خبر عامّى كه آن ملعون از جانب مشرق خروج مىكند ، موافق است ، ايران كلّا نسبت به حدود افريقيّه و مغرب زمين ، از بلاد شرقى محسوب مىشود ، كما لا يخفى .
[ فتنههاى دجّال ] 9 نجمة
ايضا در اسرار الفاتحه در مقام ذكر بعضى از فتنههاى دجّال پراضلال و ابتلاى بندگان به آن شوم بدفعّال - عليه اللعنة و العذاب و النكال - چنين مرقوم داشته :
بدان حقّ - سبحانه و تعالى - براى ابتلاى بندگان و امتحان مؤمنان اين بليّهء عظمى و داهيهء كبرا ، از زمان آدم تا انقراض عالم ، چنين ابتلاى عميم و بلاى عظيمى به وقوع نپيوسته ؛ ذلك تقدير العزيز العليم « 1 » ، كما قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : ليس ما بين خلق آدم
هامش
( 1 ) . سوره انعام ، آيهء 96 .