ظاهر مىگرداند .
ولىّ پروردگار من كه در آخر زمان ظاهر خواهد شد ، امور او در اطراف كعبهء بيت اللّه ، ظاهر مىباشد ، لا محاله مرتبهء او بلند و نام خدا و كلمهء توحيد هم به سبب او بلند مىشود . در ايّام خروجش صد و سيزده طايفه از او اطاعت مىكنند ، باقى كشته و دستگير مىشوند . بعد از آن نود و نه طايفه از اموات رجعت مىكنند ، اين برابى ، همه افتاده و خراب مىشوند ، همهء خزاين مرا بيرون مىآورند و مىدانم همهء آنها در جهاد صرف خواهد شد . سخنان خود را به طريق رمز روى سنگپارهها نوشتم ، به زودى آنها فانى خواهند شد و من هم بعد از آنها معدوم خواهم گرديد .
ابو الحسن حمّادوية بن احمد بعد از اطّلاع به مضامين ابيات گفت : اين امرى است كه احدى جز قائم آل محمد - عجّل اللّه فرجه - در آن تدبير و چارهاى ندارد . آنگاه سنگ را برگرداندند و در جاى خود - چنانكه سابقا بود - گذاشتند ، يك سال بعد از اين ماجرا ، طاهر نام خادم ، ابو الحسن را ميان رختخوابش درحالىكه مست بود ، كشت . از اين وقت ، خبر هرمها و خبر كسى كه آنها را بنا نموده ، منتشر گرديد . اينكه نقل كرديم ، صحيحترين چيزهاست كه در خصوص رود نيل و هرمها گفته مىشود .
موضع دوّم : مدينة النحاس است كه از عجايب عمارات جهان است و در مملكت اندلس و بلاد افريقيّه واقع است و دور باروى آنچنان كه در كتاب زينة المجالس نقل نموده ، چهار فرسنگ و بلنديش بيش از پنجاه ذرع است و دروازه ندارد . بعضى گفتهاند ذو القرنين اكبر آن را ساخته و اصحّ ، آنكه او را ديوها به فرمان سليمان عليه السّلام ترتيب دادهاند .
مفسّران در تفسير آيهء كريمهء
وَ أَسَلْنا لَهُ عَيْنَ الْقِطْرِ وَ مِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ
« 1 » گويند : از آن چشمه روى گداخته بيرون آمده و آن بارو ساخته شده و بنى آدم كمتر آنجا رسند و در عهد بنى اميّه شخصى به آنجا رسيده است .
عبد الملك بن مروان ، حاكم اندلس ، به موسى بن نصر فرمود به آنجا رفته ، تفتيش
هامش
( 1 ) . سوره سبا ، آيه 12 .