علّة
در لئالى الاخبار كه از تأليفات منيفهء جناب عالم عامل و مهذّب صفى كامل المستغرق في بحار - رحمه اللّه السبحانى - مرحوم آقا شيخ عبد النّبى مجتهد تويسركانى است ، مذكور است : اوثق مشايخ من ، عالم جليل ملّا محسن تويسركانى مىفرمودند :
علّت وصول مقدّس مذكور به اين مقام عالى اين بود كه در ابتداى تحصيل ، بسيار پريشانحال و در حجره ، منفردا مشغول تحصيل علوم شرعى بود .
يكى از طلّاب الحاح نمود كه او را هممنزل و شريك خود قرار دهد و مقدّس اين مطلب را قبول نمىفرمود ، تا آنكه به اصرار زياد راضى شد كه آن شخص طالب علم را با خود شريك منزل قرار دهد ، ولى به شرط آنكه او ، كسى را از حالاتش خبردار ننمايد .
مدّتى گذشت و چيزى از مال دنيا به آنها نرسيد ، هرچه داشتند ، تمام شد و قادر بر قوتى كه سدّ رمق آنها را بنمايد ، نبودند ، تا آنكه اثر انكسار و ضعف حال براى شريك منزلش پيدا شد .
يكى از آشنايانش بر او گذشته ، از حالش مطّلع شد كه بسيار ضعيف و ناتوان گرديده ، از علّت آن سؤال كرد و در اظهار حال اصرار نمود .
آن شخص نظر به معاهدهاى كه با مقدّس مرحوم كرده بود ، اظهار ننمود ، ولى بعد از قسمهاى بسيار ، او را از فقر خود و جناب مقدّس خبردار كرد . آن شخص رفته ، قدرى طعام و مبلغى ، نزد آن طلبه حاضر كرد و گفت : اين حقّ تو و رفيقت است .
آن طلبه كيفيّت را به مقدّس عرض نمود ، مقدّس فرمود : نقض عهد نمودى و از قرارداد و معاهده تجاوز كردى ، ديگر شركت من و تو در اين منزل ممكن نيست و اين وجه نقد و طعام چون رزقى الهى است ، نصفش براى من و نصفى براى تو باشد .
از آنوقت در منزل تفريق نمودند ، از قضا در همان شب براى مقدّس مرحوم احتلامى روى داد و به حمّام رفتن و غسل نمودن محتاج شد . سحر به در حمّام رفته ،