بدين حدّ رسيد ، از اين كرم كوچك كه در طبرستان به آن ركنا گويند ، مفارقت كرده ، يكى به جسد آدمى نقل مىكند و ابدا چنين نقل مىكند ، گويند : اين معنى عبارت از بهشت و دوزخ و معاد است .
گويند : قوله تعالى
كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها
« 1 » اين معنى را دارد و قوله تعالى
فِي أَيِّ صُورَةٍ ما شاءَ رَكَّبَكَ
« 2 » ؛ معنايش اين است كه در هر صورتى كه بخواهد ، تو را بنشاند ؛ اگر بخواهد به آدمى و اگر بخواهد به سگ و خوك و غير آن نقل كند .
گويند : قوله تعالى
وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها
« 3 » و قوله تعالى
وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ
« 4 » از آن بدن مىخواهد و هرچه روى زمين مىرود ، در دور اوّل مثل شما آدم بودهاند و گويند : قوله تعالى
وَ نُنْشِئَكُمْ فِي ما لا تَعْلَمُونَ
« 5 » مىخواهد شما در دور خود ندانيد كه روح به كدام كالبد نقل مىكند ؛ كالبد آدمى يا حيوانات ، انتهى .
احمد حابط و فضل حدثى ، در تناسخ غلوّ كرده ، گويند : هررنج و بلايى كه به اطفال و بهايم رسد ، از آن است كه در دور اوّل گناه كرده باشند و در اين دور جزا يابند و گويند : هرچه ذبحش مباح است ، از آن جهت است كه در دور اوّل ، قتّال و خونريز بوده و هرچه گوشتش حرام است ، به خاطر آن است كه در دور اوّل خون او ريخته باشد و گويند : شهوات استر براى آن بريده شد كه در دور اوّل زانيه بوده و اگر شهوت نبريده باشد ، او را حلقه دراندازند تا به مقصود نرسد .
گويند : تيس از آن رو با مادر ، خواهر ، دختر ، خاله و عمّهء خود جفت شود كه در دور اوّل زنا نكرده .
هامش
( 1 ) . سوره نساء ، آيه 56 .
( 2 ) . سوره انفطار ، آيه 8 .
( 3 ) . سوره هود ، آيه 6 .
( 4 ) . سوره انعام ، آيه 38 .
( 5 ) . سوره واقعه ، آيه 61 .