و صاحب كتاب « دبستان المذاهب » در باب مذهب اسماعيليه كه از طوايف شيعهاند مىگويد كه : خلفاى اسماعيليه مدتها در مغرب به خلافت گذرانيدند و نسب اولين خليفه را به نوعى كه مرضىّ اسماعيليه است ، خواجه نصير طوسى - در هنگامىكه خود را اسماعيلى مىنمود يا بود - چنين آورده : « محمّد المهتدى بن عبد اللّه بن احمد بن محمّد بن اسماعيل بن جعفر صادق عليه السّلام » رتبه امامت را به امارات صورى جمع فرمود و گفتهاند كه :
مهدى آخر الزمان عبارت از « محمّد بن عبد اللّه » است . از مخبر صادق عليه السّلام روايت كنند كه فرمود : « على رأس الف و ثلاثمائة يطلع الشمس في مغربها » و گويند كه : لفظ « شمس » در اين حديث كنايه از « محمّد بن عبد اللّه » است « 1 » .
مؤلف گويد : طلوع شمس از مغرب ، اگرچه در اخبار شيعه از علامات ظهور است ، لكن توقيت آن را به رأس هزار و سيصد در اخبار نديدهام ، مگر آنكه شخصى از افاضل ، نقل آن از بعض كتب شيعهء اثنا عشريه نمود و اللّه العالم .
[ دليل سوم بر غيبت آن بزرگوار ، اخبار بسيار صادره از آباء و اجداد عالى مقدارش ]
دليل سوم بر غيبت آن بزرگوار ، اخبار بسيار صادره از آباء و اجداد عالى مقدارش ؛ و آن ، از هريك از اهل بيت اطهار عليهم السّلام بسيار و همه آنها افزون از حد و شمار است و آن اخبار به علاوهء آنچه در اخبار نص بر امامت آن حضرت ، از هريك از آن بزرگواران گذشت و به علاوه آنكه بعد از اين ، در فصول و ابواب آينده نيز ذكر مىگردد ، بسيار است .
امّا از امير المؤمنين عليه السّلام ؛
پس مثل آنكه عبد العظيم حسنى عليه السّلام روايت كرده از ابى جعفر ثانى عليه السّلام ، از پدرانش ، از امير المؤمنين عليه السّلام كه فرمود كه : « قائم ما را غيبتى باشد طولانى .
گويا شيعه را مىبينم كه در غيبت او جولان مىنمايند مانند جولان چهارپايان در طلب چراگاه و او را نمىيابند . كسى از ايشان كه در دين خود ثابت ماند و دلش به سبب طول غيبت ، قساوت بههم نرساند ، با من در روز قيامت در يك درجه باشد . بعد از آن فرمود : در وقت قيام قائم ما ، احدى را در گردن او بيعتى نباشد . از اين سبب ولادتش مخفى و شخصش غايب گردد » « 2 » .
هامش
( 1 ) . دبستان المذاهب ، ص 239 ، در ذكر عقايد اسماعيليه .
( 2 ) . كمال الدين ، ج 1 ، ص 303 .