و در روايت " حسن بن محبوب " از امام باقر عليه السّلام [ آمده ] ، مراد از آيهء
رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ
« 1 » ، زمان رجعت باشد ؛ زيرا كه بعض مردمان را كه از اهل رجعتند دو مردن و دو زنده شدن باشد ، زيرا كه بميرند پس در زمان رجعت زنده شوند ، پس بميرند و در قيامت زنده شوند و ديگر مردنى نباشد » « 2 » .
و نيز از كتاب " علل الشرايع ، محمّد بن على بن ابراهيم بن هاشم " نقل شده : « آيهء
وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ
« 3 » در رجعت باشد كه خدا بر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله خود وعده كرده كه بعد از تو اولادت كشته و مظلوم و مغصوب الحق واقع شوند . پس ايشان را در رجعت زنده كنيم و دشمنان خود را بكشند و وارث زمين گردند » « 4 » .
مؤلف گويد : اخبار در باب رجعت زياده از آن است كه در اين مختصر احصا شود ، و فوق حدّ تواتر است ، و وقوع آن در حقّ مؤمن محض و كافر محض ، اجماعى شيعه بلكه ضرورى مذهب است ، و دلالت جملهاى از آيات قرآن هم بهطورى كه قابل تأويل نباشد دانسته شد ، و دعواى حكم عقل هم در اين باب بعيد نيست ؛ زيرا كه غرض از رجعت چون مكافات مظلوم و ظالم است و جزا در دار عمل - كه دنيا باشد - اوفق و اقرب و انسب به عمل باشد از دار ديگر - كه در آخرت است - و تأثيرات در تشفّى قلب مظلوم بيشتر خواهد بود . پس ادلّهء اربعه كه كتاب و سنّت و اجماع و عقل باشد ، بر ثبوت رجعت قائم عليه السّلام است و صريحترين آيات ، آيهء
وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآياتِنا
« 5 » باشد ؛ زيرا كه در قيامت جميع خلق زنده شوند چنانكه فرموده :
فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً
« 6 » . و آيهء شريفه
وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ النَّبِيِّينَ لَما آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتابٍ وَ حِكْمَةٍ ثُمَّ جاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَ لَتَنْصُرُنَّهُ
« 7 » ؛ زيرا كه هنوز اين يارى كردن واقع نشده و در قيامت هم نباشد ، پس در رجعت
هامش
( 1 ) . سورهء غافر ، آيهء 11 : « . . . پروردگارا ! ما را دو بار ميراندى . . . » .
( 2 ) . مختصر بصائر الدرجات ، ص 194 - 195 .
( 3 ) . سورهء انبياء ، آيهء 105 : « در زبور بعد از ذكر ( تورات ) نوشتيم : بندگان شايستهام وارث ( حكومت ) زمين خواهند شد » .
( 4 ) . بحار الانوار ، ج 53 ، ص 117 ، ح 143 .
( 5 ) . سورهء نمل ، آيه 83 : « ( به ياد آور ) روزى را كه ما از هر امتى ، گروهى را از كسانى كه آيات ما را تكذيب مىكردند محشور مىكنيم ؛ و آنها را نگه مىداريم . . . » .
( 6 ) . سورهء كهف ، آيهء 47 : « . . . و احدى از ايشان را فروگذار نخواهيم كرد » .
( 7 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 81 : « و ( به خاطر بياوريد ) هنگامى را كه خداوند ، از پيامبران ( و پيروان آنها ) ، پيمان مؤكّد