ومنها التّرجيح باعتبار الرّواية فيرجّح المروىّ بلفظ المعصوم على المروىّ بمعناه وحكى المحقّق عن الشّيخ انّه قال إذا روى أحد الرّاويين اللّفظ والآخر المعنى وتعارضا فإن كان راوي المعنى معروفا بالضّبط والمعرفة فلا ترجيح بينهما وان لم يوثق منه بذلك ينبغي ان يؤخذ المروىّ لفظا ثمّ قال المحقّق هذا حقّ لانّه ابعد من الزّلل والعجب منه كيف رضى من الشّيخ بالتّفصيل الّذى حكاه عنه منع انّ صحّة الرّواية بالمعنى مشروطة بالضّبط والمعرفة وتعليله ترجيح اللّفظ بانّه ابعد من الزّلل يقتضى التّقديم مطلقا لا مع عدم الضّبط والمعرفة في راوي المعنى كما شرط الشّيخ ومنها التّرجيح بالنّظر إلى المتن وهو من وجوه أحدها
شرح
أقل كمتر نخواهد بود واين حرف صورتي ندارد زيراكه تأثير ندور علو اسناد در مرجوحيت معقول نيست وشرط دانستن اتحاد رواة را با مساواة ايشان را در صفات لغو است زيراكه مفروض در باب ترجيح اينست كه اخبار يكى از دوم دليل معارض است بسبب جهتي از جهات ترجيح باين جهت متصور نيست مكر درصورتىكه در غير اين جهت از جهات ترجيح مساوى باشند زيراكه اكر يافت شود يا ديكرى چيزى از جهات ترجيح كه مساوى اين جهتي باشد كه درين خبر است يا راجح بر أو باشد معقول نيست اسناد ترجيح اين خبر به اين جهت بلكه بايد معادل واقع شود ميان اين دو خبر يا آنكه ان خبر ديكر راجح باشد پس ترجيح بسبب علو اسناد بالبديهة وقتي خواهد بود كه رواة اين دو خبر يكى باشند يا آنكه مساوى باشند در صفات پس اشتراط أو بىفايده خواهد بود ومنها الترجيح باعتبار الرّواية فيرجح المروي بلفظ المعصوم تا ومنها الترجيح بالنظر إلى المتن واز جمله وجوه ترجيح اخبار ترجيح باعتبار روايتست پس راجحست خبري كه روايت شده باشد به الفاظى كه از معصوم نقل شده بود بر هر خبري كه روايت شده باشد معنى كلام معصوم نه لفظ أو ومحقق از شيخ رضىاللهعنهما حكايت نموده كه أو كفته كه هركاه أحد راويين لفظ معصوم را روايت كند وديكرى معنى را ومعارض باشند اين دو روايت با يك ديكر پس اكر راوي معنى معروفست بضبط ومعرفت معاني وخواص تراكيب لغات عرب پس ترجيح نخواهد بود واكر بر اين راوي اعتمادي باين طريق نبوده باشد سزاوار اينست كه عمل كنند به آن روايتي كه لفظا منقولست بعد از ان محقق فرموده كه اين حرف حق است زيراكه منقول لفظي دورتر است از خطا وعجب است از محقق رحمه اللّه كه چكونه راضى شده از شيخ باين تفصيلي كه از أو حكايت نموده با اينكه صحت روايت بحسب معنى مشروطست بضبط ومعرفت وتفصيل شيخ ره مشعر است بجواز نقل خبر بحسب معنى بدون اينها وديكر آنكه تعليل محقق ره ترجيح روايت لفظ را به اينكه دورتر است از خطا مقتضى تقديم اوست مطلقا خواه ضبط ومعرفت در