عن محمّد بن يعقوب عن محمّد بن يحيى عن أحمد بن محمّد عن محمّد بن سنان عن إسماعيل عن جابر عن أبي عبد اللّه عليه السّلم قال العلم مقرون إلى العمل فمن علم عمل ومن عمل علم والعلم يهتف بالعمل فان اجابه والّا ارتحل عنه وعنه عن عدّة من أصحابنا عن أحمد بن محمّد بن خالد عن علىّ بن محمّد القاشاني عمّن ذكره عن عبد اللّه بن القاسم الجعفري عن أبي عبد اللّه عليه السلم قال انّ العالم إذا لم يعمل بعلمه زلّت موعظته عن القلوب كما يزلّ المطر عن الصّفا عنه عن علىّ بن إبراهيم عن أبيه عن القاسم بن محمّد عن المنقري عن علىّ بن هاشم بن البريد عن أبيه قال جاء رجل إلى علىّ بن الحسين عليهما السّلم فسئله عن مسائل فأجاب ثم عاد ليسأل عن مثلها فقال علي بن الحسين عليهما لسلم مكتوب الإنجيل لا تطلبوا علم ما لا تعملون ولمّا تعملوا بما علمتم فانّ العلم إذا لم يعمل به لم يزد صاحبه الا كفرا ولم يزدد من اللّه تعالى الا نجدا
شرح
يكى مرد عالمي است كه عمل مىكند بعلم خود پس اين عالم ناجيست ورستكار است وديكر مرد عالميست كه ترك نموده علم خود را يعنى عمل بعلم خود ننموده پس اين عالم هالكست وبتحقيق كه أهل جهنم متاذّى مىشوند از عفونت عالمي كه عمل بعلم خود ننموده باشد وبهدرستى كه بدترين جهنّميان از جهة حسرت وپشيمانى از كردههاى خود مرديست كه خوانده باشد بنده را بسوى طاعت خداى تعالى [ وان بنده از وى قبول نموده باشد وأطاعت خداى تعالى نموده باشد وبسبب اين أو را خداى تعالى ] داخل بهشت كند واين عالم خواننده را داخل جهنّم كند بسبب عدم عمل بعلم وبسبب متابعت خواهشهاى نفساني وطول امل امّا متابعت هواي نفساني پس أو مانع از وصول وموجب ارتكاب باطل است وطول امل موجب نسيان آخرتست وعن محمّد بن يعقوب عن محمّد بن يحيى تا وعنه عن عدة حضرت امام جعفر صادق صلوات اللّه عليه مىفرمايد كه علم مقرون است با عمل يعنى علم وعمل با هم مىباشند وبدون ديكرى يافت نمىشوند زيراكه علم شرط وجود عمل وعمل شرط بقاء علم است پس هركه عالم است البتّه عامل است وهركه عامل است لا محالة عالم است وعلم أو از مىكند عمل را پس اكر جواب أو كفت يعنى عالم عمل بعلم خود نمود علم بحال خود مىماند واكر جواب نكفت يعنى عالم عمل بعلم خود ننمود علم از أو زايل مىشود چه علم بىعمل جهل مركب است نه علم وعنه عن عدّة من أصحابنا عن أحمد بن محمّد بن خالد تا وعنه عن علىّ بن إبراهيم حضرت صادق صلوات اللّه عليه فرمودند كه عالم هركاه عمل بعمله خود نكند مىلغزد موعظهء أو از دلها وقرار نمىكرد وتأثير نمىكند در انها چنانكه باران مىلغزد از سنك نرم ودر أو تأثير نمىكند وعنه عن علىّ بن إبراهيم عن أبيه تا وعنه عن عدّة من أصحابنا هاشم بن بريد مىكويد كه مردى نزد حضرت علي بن الحسين ع آمد واز آن حضرت چند مسئله پرسيد وآن حضرت جواب فرمودند بعد از ان بركشت تا اينكه مسئله ديكر پرسد پس آن حضرت فرمودند كه در إنجيل نوشته است كه طلب مىكند دانستن چيزى را كه نمىدانيد وحال آنكه عمل ننمودهايد به آنچه مىدانيد زيراكه علم هركاه عمل به أو نشود زياد نمىكند از براي صاحب خود مكر كفران نعمت خداى عزّ وجلّ را چه علم أعظم نعمتها است وشكر أو عمل به أو است پس ترك