عناوين ثانويه در فقه اماميه :
ذكر اين نكته ضرورى است كه آنچه در فقه اماميّه به عناوين ثانويّه تعبير مىگردد ، هرچند با آنچه در فقه عامّه به عنوان مصالح مرسله و يا استصلاح مصطلح است متشابهند و شايد بسيارى نتوانند تفاوت بين آنها را چندان دقيق تشخيص دهند ، ولى بايد توجّه داشت كه عناوين ثانويّه متخذ از قواعد و اصول كليّه و نصوص اوليه مىباشند كه فقهاى عظام اماميّه با ضوابط و معيارهايى با كمال دقّت حسب مورد آنها را تجزيه و تحليل نمودهاند . بنابراين تفاوت ظريفى ميان اين عناوين و متّخذات عامه وجود دارد كه ما به خواست خداوند در مبحثى جداگانه تحت عنوان قواعد فقهيّه اين موضوع را مطرح خواهيم نمود .
* * *
سد ذرايع
سدّ يعنى جلوگيرى كردن ؛ و ذرايع جمع ذريعه به معناى وسيله است . بسيارى از علماى عامّه معتقدند هر عملى كه عادتا سرانجام منجرّ به مفسدهاى مىگردد ، به استناد اصل فوق ( سدّ ذريعه ) بايستى ممنوع اعلام گردد . و به عبارت ديگر ، هر عملى كه وسيلهء حرام است ، بايستى از آن جلوگيرى شود .