حنابله به استناد اين اصل ورود زنان را به مقابر و اماكن دفن اموات حرام مىدانند ؛ زيرا مىگويند عادتا زنان با رفتن به اينگونه اماكن و انجام مراسم سوگوارى سر و صورت آنان بر اجنبى مكشوف مىگردد و عمل حرام رخ مىدهد و لذا بايستى مقدّمات آن را بدوا جلوگيرى نمود .
فقهاى اماميّه در اصول فقه ضمن بحث مقدّمه واجب ، مقدّمات حرام را مطرح نموده و با تفكيك بين اقسام و صور مختلف در اين زمينه به اظهار نظر پرداختهاند كه با آنچه علماى عامّه تحت عنوان فوق طرح مىكنند بىشباهت نيست . ايشان اكثرا معتقدند كه وجوب و يا حرمت مقدّمه ، حكم تبعى است و ثواب و يا عقاب مستقلّا برآن مترتب نمىگردد . يعنى مثلا در مثال فوق مكشوف نمودن بدن براى اجنبى يك عمل حرام است و مجازات اخروى صرفا بر اين عمل مترتّب است و بر مقدّمه آن سواى ذى المقدّمه عقاب ديگرى بار نمىگردد . در حالى كه علماى عامّه به استناد قاعدهء فوق براى مقدّمات حرام ، حرمت نفسى قائل شدهاند . و براى اثبات حجّيت اين قاعده عمدتا به آياتى از قرآن استناد نمودهاند از جمله :
وَ لا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ
- يعنى دشنام ندهيد آنان را كه جز خدا را مىخوانند ، تا دشنام دهند خدا را ستمگرانه از روى نادانى « 1 » .
2 -
وَ لا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ ما يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ
- نبايد زنان ( هنگام راه رفتن ) صداى پاهايشان به گوش برسد تا زينتهاى
هامش
( 1 ) انعام آيهء 108 .